Waar zijn de wetenschappelijke revoluties gebleven?

7 juni 2016 door in Uncategorized

Untitled

Incroyable mais vrais. Enkele maanden geleden werd in de VS een instituut opgericht (‘the institute of venture science’) dat massa’s geld verzamelt (jaarlijks 1 biljoen dollar) voor avontuurlijke wetenschap.

Hun verhaal is helder. Zo goed als alle onderzoeksmiddelen gaan nu naar traditioneel onderzoek dat vertrekt vanuit de bestaande paradigma’s. Dit onderzoek is zelden baanbrekend. Het instituut pleit er voor om minstens enkele procenten van alle onderzoeksmiddelen in onderzoek te investeren dat de bestaande paradigma’s juist probeert omver te gooien. Wetenschap moet ons een nieuw avontuur geven, ons inspireren, nieuwe horizonten openen.

Een simpele test stelt het probleem heel erg scherp. Wie ken je van linker lijst en wie kan je van de rechterlijst?

1865-19051965-2005
Alfred NobelThomas EdisonMarie CurieJ.J. Thompson

Max Planck

Orville and Wilbur Wright

Albert Einstein

Hamilton SmithKary MullisSeiji OgawaAndrew Wiles

Suo Guo

Ken Kempheus

Ian Wilmut

Links staan enkele wetenschappelijke iconen uit de tweede helft van de 19de eeuw. Rechts staan de iconen van de tweede helft van de 20ste eeuw.

Waarom kennen we zo goed als niemand van de rechterlijst? Wel, hun bijdragen tot de wetenschap zijn zeker minder revolutionair dan die van de linkerlijst. De meeste namen zijn eerder gekoppeld aan technische vooruitgang dan aan echte revoluties. Dit alles staat in schril contrast met het feit dat er nog nooit zoveel geld aan wetenschap werd gespendeerd als de voorbije decennia, dat er nog nooit zoveel papers werden gepubliceerd als het voorbije jaar en dat de aarde nog nooit zo veel levende wetenschappers heeft gekend.

Dus waar zijn de revoluties naartoe? Sommige mensen veronderstellen dat alles ondertussen zo goed als geweten is en dat het moeilijk is om echt nieuwe dingen te vinden. Maar is dat wel zo? Op het einde van de 19de eeuw raadde men iedereen af om fysica te studeren omdat ondertussen alles wel al gekend is. Het begin van de twintigste eeuw bleek evenwel één van de meest revolutionaire periodes in de fysica te zijn.

Het nieuwe instituut heeft een veel scherper antwoord. Het wetenschappelijk bouwwerk is nog nooit zo zwaar bewaakt geweest dan nu. Nieuwe ideeën worden tegen gehouden door ‘mainstream’ wetenschappers die hun eigen waarheden en posities willen verdedigen. Uitdagende ideeën, die de fundamenten van de wetenschap aanvallen, krijgen geen geld en geen forum.

Als het van het instituut afhangt, komt hieraan een einde. Hun eerste projectoproep staat open. Hoe zotter en revolutionairder de inzendingen, hoe meer kans ze maken. Dit voelt aan als één grote opluchting. Er is weer hoop. Durft Europa dit lichtend voorbeeld volgen? Ik heb in alle geval mijn kans gewaagd bij de Amerikanen.

Een reactie geven



Bitte ausrechnen und die Zahl (Ziffern) eingeben