RECENTE POSTS breinlogs

 
 

Suicide: Door de ogen van een beginnende hulpverlener

DOOR EEN GASTBLOGGER - Suïcide is taboe. Niet alleen in de maatschappij, maar ook al te vaak voor hulpverleners. Ik daag jullie uit, wie durft de vraag te stellen: ‘Denk je soms aan zelfmoord?’ De volgende vraag die dan opkomt is ‘Waarom?’ Wat houdt ons dan zo sterk tegen om er niet over te communiceren? Volgens mij gaan we de vraag naar zelfmoordgedachten vaak uit de weg omdat we schrik hebben mensen op ideeën te brengen. We hebben schrik omdat ... lees verder

 

Angstige tijden voor wetenschappers in Amerika: Een brief van de president van de Society for Research in Child Development (SRCD)

DOOR JANTINE SPILT - kleinzielig. Dat is het woord dat vaak bij mij opkomt als ik Trump op televisie zie. Een kleinzielige president die uithaalt naar alles en iedereen die er een andere mening op nahoudt dan hijzelf. Ik verwacht weinig goeds van deze president. En ik ben dan ook niet verbaasd dat onze collega’s in Amerika hun hart vasthouden. Maar het gaat verder dan dat. Dr. Jantine Spilt studeerde ontwikkelingspsychologie en is professor bij de onderzoekseenheid Schoolpsychologie en Ontwikkeling in Context van de ... lees verder

 

Studiedag “Diagnostiek in de leerlingenbegeleiding: Kind en context”

DOOR MAAIKE ENGELS - Op woensdag 8 februari organiseerde de Vlaamse Vereniging voor Schoolpsychologie (in samenwerking met Thomas More, KU Leuven en Universiteit van Amsterdam) een studiedag gericht op diagnostiek in de leerlingenbegeleiding. Aanleiding voor de studiedag was het verschijnen van het nieuwe “Handboek Diagnostiek in de leerlingenbegeleiding: kind en context”. Maaike Engels is onderwijskundige en doctoraatsstudent verbonden aan de onderzoeksgroep Schoolpsychologie en Ontwikkeling in Context aan de KU Leuven. Haar onderzoek richt zich op de rol van leerkrachten en ... lees verder

 

Het supermarkt syndroom: wat is het en wat doet het met ons brein?

Het supermarkt syndroom: het klinkt als een verslaving om inkopen te doen in grote warenhuizen, maar niets is minder waar. We spreken van het supermarkt syndroom (‘supermarket syndrome’), ook wel visuele vertigo (‘visual vertigo’) of visual-geïnduceerde duizeligheid (‘visually-induced dizziness’) genoemd, wanneer iemand duizeligheidsklachten krijgt die uitgelokt of versterkt worden door specifieke visuele triggers. Voorbeelden van typische triggers zijn supermarkten (uiteraard), drukke kruispunten, tunnels, 3D films met veel effecten, ... Het klachtenpatroon bestaat uit duizeligheid, instabiliteit, desoriëntatie en een algemeen ongemak ... lees verder

 

Verandert ADHD-medicatie het brein van kinderen?

Medicijngebruik bij kinderen met ADHD is het onderwerp van heel wat debatten. Medicatie kan symptomen van ADHD doen afnemen, maar over de langetermijneffecten bestaat onduidelijkheid. Voor haar doctoraat onderzocht Lizanne Schweren de kwestie.  Er is veel onderzoek gedaan naar de kortetermijneffecten van ADHD-medicatie op het brein. Maar veel kinderen met ADHD gebruiken hun medicijnen jarenlang. Er is minder bekend over de langetermijneffecten van ADHD-medicatie. Gelukkig heeft Lizanne Schweren haar promotie-onderzoek gedaan naar dit onderwerp. Hierbij richtte ze zich vooral op ‘stimulantia’, ... lees verder

 

Het subjectieve van pesten

Pesten komt op bijna iedere school wel voor. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat pesten negatieve gevolgen voor alle betrokkenen heeft. Kinderen die gepest worden, voelen zich vaak eenzaam, angstig en depressief. Deze klachten kunnen zelfs als het pesten gestopt is, aanhouden. Ook kinderen die pesten kunnen hier negatieve gevolgen van ervaren. Kinderen pesten meestal omdat ze populair en cool willen zijn. Door te pesten leren zij hun doelen op een verkeerde manier te bereiken. Kinderen die pesten, vertonen op latere ... lees verder

 

Rechts, links, rechts, links: het zit ‘m in ons ruggenmerg

Reeds decennia lang breken onderzoekers hun hoofd over wat de oorzaak is van rechts- en linkshandigheid, zonder een echt consensus. Eén plausibele verklaring die naar voor werd geschoven was dat handvoorkeur (of iemand rechts- of linkshandig is) zou verklaard kunnen worden door een verschil in gen activiteit tussen de rechter en de linker hersenhelft. Een recente Duitse studie schijnt echter nieuw licht op deze kwestie: niet de hersenen maar het ruggenmerg speelt een belangrijke rol in het bepalen van handvoorkeur ... lees verder

 

Moraliteit bij mensen en dieren

Behandel anderen zoals je zelf graag behandeld wordt. Zo luidt de gulden regel. Maar waarom passen we die niet toe bij dieren?  “Ik ben geen dier!”  (John Merrick, “Elephant man”) In Europa leren we vanaf de basisschool over Darwinisme (de evolutieleer). Het feit dat mensen dieren zijn, zou ons daarom niet moeten verrassen. Toch houden sommige mensen stijf vol dat alleen mensen complex gedrag vertonen als gereedschap gebruiken, compassie tonen en leren van andermans ervaringen. De Nederlandse primatoloog Frans de ... lees verder

 

Pleidooi voor meer speel-tijd

Gisteren stond ik voor een gesloten deur. Van onze eigen woonkamer. Een wit touw, vastgemaakt aan de deurklink, verdween via de trap om aan de andere kant de woonkamer in te verdwijnen. Strak gespannen stond het. Binnen was het donker en weerklonken stemmen. ‘De draak is er, we moeten aanvallen!’ ‘Kom, we verstoppen ons in onze voorraadkamer …’ ‘Nee, dat is een goeierik, en die gaat de slechteriken opeten!’ Mijn drie zonen gingen volledig op in hun fantasiewereld. Vanuit hun ... lees verder

 

Een glaasje meer of minder: het effect van langdurig alcoholgebruik op onze hersenen.

In de nasleep van de feestdagen en met Tournée Minérale (zie onderaan voor meer info) voor de deur, is het misschien goed om eens stil te staan bij wat het effect van alcohol op onze hersenen is. Een recente studie uit het hoge Noorden heeft met een combinatie van verschillende onderzoeksmethodes aangetoond dat hevig alcoholgebruik zowel de ‘prikkelbaarheid’ van de hersenen (‘cortical excitability’) als de functionele connectiviteit van onze grijze massa aantast (1).   We kunnen ons allemaal wel inbeelden ... lees verder

 

Emoties remmen of controleren?

Psychische klachten kun je aanpakken met medicatie en/of met psychotherapie. De behandelingen dienen hetzelfde doel - de klacht bestrijden. Maar de effecten die ze op de hersenen hebben, verschillen nogal. De ene behandeling remt de emoties, terwijl de andere ze leert controleren.  Angst en depressie zijn de meest voorkomende psychische klachten wereldwijd. Onderzoekers uit Amsterdam hebben 66 studies met elkaar vergeleken en aangetoond dat psychotherapie en antidepressiva, standaard behandelingen bij angst en depressie, verschillende effecten op de hersenen hebben. Psychotherapie versterkt de ... lees verder

 

Suiker maakt je kind niet hyperactief

Suiker heeft geen enkel effect op het gedrag van kinderen. Dat blijkt uit onderzoek. Ouders die denken dat suiker hun kind actiever maakt, houden vast aan een self-fulfilling prophecy.  Suiker maakt kinderen niet hyperactief. Foto Uwe Hermann (CC BY-SA 2.0). Je hebt vast ooit ouders horen zeggen dat ze hun kinderen niet te veel snoep geven, omdat de suiker hun kinderen hyperactief zou maken. Omdat suiker een belangrijke brandstof van het lichaam is, is het niet gek om te denken ... lees verder

 

De aanpak van eenzaamheid

DOOR MARLIES MAES - Samen zijn Is sterker dan de sterkste storm Gekleurder dan ’t grauwe om ons heen Want samen zijn Ja samen zijn Dat wil toch iedereen (Paul de Leeuw, Samen zijn) Iedereen heeft behoefte aan sociaal contact, aan relaties met anderen. Wanneer je het idee hebt dat er iets mist in die relaties, bijvoorbeeld omdat je vindt dat je te weinig relaties hebt of omdat die relaties niet van voldoende kwaliteit zijn, voel je je eenzaam. Eenzaamheid die ... lees verder

 

Emotionele arbeid: Het kost wat

DOOR JANTINE SPILT - Emotionele arbeid is het reguleren van emoties volgens de daarvoor geldende normen en waarden. Ook leerkrachten verrichten emotionele arbeid. Emotionele arbeid hoort bij het contact met kinderen. Maar kost ook energie, soms veel energie.  Emotionele arbeid verwijst naar de inspanning die werknemers doen om niet te voelen wat ze voelen, of omgekeerd, om precies dat te voelen wat ze niet voelen. Dit al naargelang de geldende expressieregels voor emoties op de werkvloer. We doen dat allemaal, ... lees verder

 

Zinvol doelloos zijn

Geen smartphone, geen krant of ander leesvoer, zelfs geen gesprek met anderen. Dat zijn de beperkingen die de organisator van een wandeling door Groningen me oplegt. Ik moet stappen zonder doel en met zo weinig mogelijk afleiding. Enkel zo kan ik de stad écht zien, horen, ruiken en voelen. Zodra de organisatoren klaar zijn met de instructie ga ik - gewapend met de plattegrond die ik zojuist heb gekregen - op pad. Het is half 3. Snel maak ik een ... lees verder