Belgische voetbalbakkers?


In Duitsland doen bakkers mee aan de voetbalgekte, met ‘Gründlichheit’: hun voetbalbroodjes zijn wiskundig juist. Ze hebben zeshoeken rondom vijfhoeken. Wanneer verkoopt ook een Belgische bakker correcte voetbalbroodjes?

 

Een oproep

Ja, ik geef het toe, ik misbruik deze blog want ik doe een oproep aan bakkers en hamburgerverkopers om naar Duits voorbeeld voetbalbroodjes te maken. Maar het is voor een goed doel, namelijk voor de promotie van de wiskunde. Een voetbal heeft immers een bijzondere wiskundige vorm, namelijk deze van een afgeknotte icosaëder, een zogenaamd ‘Archimedisch lichaam’. In het Duitse Wuppertal deed een winkel het alvast correct: een broodjeszaak adverteert er met de “Euro-Star”, een belegd broodje waar vijf zeshoeken rond een vijfhoek liggen. Hoera!

Wiskundig correcte broodjes in Wuppertal.

Wiskundig correcte broodjes in Wuppertal.

De Vlaamse brood- en banketbakkerij ‘Sint-Anna’ (Sint-Annastraat 40, Zottegem) probeerde het in marsepein, maar haar ontwerp toont alleen zeshoeken en dat is jammer, wiskundig gezien. Misschien had ze alleen een zeshoekige snijvorm en drukte ze die in het marsepein om een voetbalvorm te suggereren. Toch zou het beter moeten kunnen, zoals in Duitsland.

Voetbalmarsepein van een Zottegemse bakkerij met alleen zeshoeken.

Fout voetbalmarsepein van een Zottegemse bakkerij.

Andere winkels

In andere winkels is de toestand niet veel beter. ‘Blokker’ verkoopt soepkommetjes met een zogenaamd voetbalmotief, maar de zwarte vlakjes zijn wel allemaal zeshoekjes. Het zij hen vergeven, want om een halve bol te bedekken zoals een soepkommetje, volstaan zes vijfhoeken, en dient de ruimte daartussen met alleen witte zeshoeken te worden opgevuld (zoals bij een zogenaamde Fullerkoepel). En in dit geval staan er dan te weinig zwarte veelvlakjes op om een eenvoudig herkenbaar voetbalmotief te creëren. Ofwel moeten het grote veelvlakken zijn, maar dan is er niet echt een ‘motiefje’. Ook te vergeven valt het inpakpapier van de Italiaans-Nederlandse snoepfabrikant 'Chupa Chups'. Het papier is immers vlak, zodat er alleen zeshoeken op passen. Het wordt dan rond het bolvormige snoep gewikkeld zodat er voetballen ontstaan die zwarte zeshoeken tonen.

De voetbalsoepkom van Blokker en van Chupa Chups.

De foute voetbalsoepkom van Blokker en merkwaardig verpakt snoep van Chupa Chups.

Inderdaad, rekenkunde met hoeken leert dat alleen ZEShoeken een plat vlak kunnen betegelen. Om een bol te bedekken zijn er (twaalf) VIJFhoeken nodig, al of niet aangevuld zeshoeken (twintig, voor een voetbal). Indien iemand een voetbal-pringle zou willen ontwerpen, dan zijn er ZEVENhoeken nodig. Een vijfhoek schept immers een positieve kromming zoals op een bol, een zeshoek een nulkromming zoals in een vlak, en een (niet-vlakke) zevenhoek een negatieve kromming zoals op een ‘pringle’ (het laatste geval vergt nog wat uitleg, maar dit zou ons hier te ver voeren).

Een vijfhoek schept een positieve kromming zoals op een bol, een zeshoek nulkromming zoals in een vlak, en een zevenhoek een negatieve kromming zoals op een ‘pringle’.

Een vijfhoek, een zeshoek en een (niet-vlakke) zevenhoek omringd door zeshoeken.

Bankiers en ingenieurs

Ik had het in Eos al over de wiskunde van de voetbal (zie Eos juni 201, ‘De bal is rond’). En in deze blog schreef ik al over de foute vorm van het logo van de Champions League en in een reclamefilmpje van Ethias: "Over Einstein voor baby’s en andere nutteloze zaken (volgens Jan Mulder)". Mijn blogwoorden waren echter nog niet koud of ING moest ook zo nodig adverteren met een voetbal bedekt met een zeshoek. Wat zegt dit over de wiskundige betrouwbaarheid van deze bank?

Bankiers en ingenieurs Ik had het in Eos al over de wiskunde van de voetbal (zie Eos juni 201, ‘De bal is rond’). En in deze blog schreef ik al over de foute vorm van het logo van de Champions League en in een reclamefilmpje van Ethias. Mijn blogwoorden waren echter nog niet koud of ING moest ook zo nodig adverteren met een voetbal bedekt met een zeshoek. Wat zegt dit over de wiskundige betrouwbaarheid van deze bank?

De foute ING-‘voetbal’.

Bij al deze kritiek is het natuurlijk ook goed om ‘in eigen hart te kijken’, zoals het spreekwoord luidt. En het moet gezegd, mijn eigenste KU Leuven doet niet veel beter. Zowaar net naast het voetbalterrein van de ‘Odisee Hogeschool’, een deel van de ‘Associatie KU Leuven’ aan de Gebroeders De Smetstraat in Gent, ‘siert’ een voetbal met alleen zeshoeken de muur van de sportzaal. Erg is wel dat in deze hogeschool ingenieurs worden gevormd. Doen onze bakkers het beter?

De voetbal van de ‘Odisee Hogeschool’.

De lachwekkende voetbal van de ingenieurs van de ‘Odisee Hogeschool’.

Een reactie geven