Een week vol exoplaneten

4 november 2013 door Vincent Van Eylen in Exoplaneten

Deze week ben ik in Californië voor de tweede Keplerconferentie. Ongeveer 400 exoplaneetonderzoekers komen hier bijeen om resultaten voor te stellen, toekomstplannen te maken en te netwerken. De conferentie speelt zich af op ongeveer 40 kilometer van San Francisco, in de gebouwen van het NASA Ames research center. De bijeenkomst draait immers rond de resultaten van de NASA-satelliet Kepler, die planeten ontdekt door de helderheid van meer dan 100.000 sterren jarenlang van uur tot uur te volgen, en zo te detecteren wanneer planeten een kleine verduistering veroorzaken wanneer ze voor de ster schuiven (een fenomeen dat enigszins vergelijkbaar is met zonsverduisteringen).
 
 
 
Enkele maanden geleden schreef ik nog dat een einde was gekomen aan de Keplermissie nadat een tweede van de vier reactiewielen van de satelliet het had begeven ('Niets wordt nog zo goed', 21 augustus 2013). De reactiewielen zijn nodig om de satelliet volkomen stabiel te houden tijdens de metingen, iets wat met twee reactiewielen slechts beperkt mogelijk is. Pogingen om de wielen alsnog aan de praat te krijgen werden afgelopen zomer ook definitief gestaakt, waarmee een einde kwam aan meer dan vier jaar continue observaties van steeds dezelfde sterren. Daarmee is het werk echter verre van af, aangezien er nog volop gesleuteld wordt aan de verwerking van de ruwe data. Bovendien wachten ook nog heel wat observaties op een gedetailleerde analyse. Om een idee te geven: met de Keplermissie zijn op dit moment ongeveer 150 planeten gevonden, terwijl nog meer dan 3.000 planeet-kandidaten op een soort 'wachtlijst' staan voor verdere analyse. Algemeen wordt aangenomen dat er nog actief verder gewerkt kan worden voor meerdere jaren en dat de impact van de gegevens tot ver daarbuiten zal reiken.

In parallel aan de analyse van de huidige metingen lanceerde het Keplerteam ook een oproep aan iedereen om ideeën te spuien rond het verdere gebruik van de satelliet met slechts twee bruikbare reactiewielen. De camera's van de ruimtetelescoop werken immers nog bijna probleemloos en ook de communicatie met de satelliet en zijn software is nog volledig intact. Er kwam dan ook heel wat respons vanuit de exoplaneetgemeenschap, met 42 zogeheten white papers met voorstellen tot gevolg. De nieuwe plannen zijn geen rechtstreekse verderzetting van de huidige observaties, maar zijn wel zeer creatief en ambitieus en kunnen mogelijk tot heel wat nieuwe en andere ontdekkingen leiden. In afwachting van de officiële persconferentie morgen bij de start van de conferentie werden we gevraagd om nog geen verdere informatie te verspreiden.

Ongetwijfeld hoort of leest u de komende dagen nog heel wat meer interessant exoplaneetnieuws, want NASA heeft immers een sterk georganiseerde persdienst. In Europa kunnen we nog een en ander leren van de Amerikanen wat betreft communicatie naar het brede publiek. Aan de andere kant mag dat ook worden verwacht wanneer een satelliet wordt gebruikt die honderden miljoenen dollars belastinggeld heeft gekost. 

Dat kon niet verhinderen dat er enkele weken geleden heel wat commotie ontstond toen bekend raakte dat Chinese onderzoekers de toegang tot de NASA-domeinen werd ontzegd als gevolg van een Amerikaanse wet, waarop enkele prominente wetenschappers lieten weten in dat geval de meeting te boycotten. Dat exoplaneetonderzoek zich niet moet laten leiden door nationaliteiten staat buiten kijf. De ophef kwam er bijna gelijktijdig met de shutdown van de Amerikaanse overheid, waardoor alle NASA-medewerkers met verplichte vakantie werden gestuurd en het hen zelfs bij wet verboden was officiele e-mails te versturen. De overheidssluiting zelf vormde overigens een nog grotere bedreiging voor de conferentie, maar gelukkig bleek bij heropening dat een en ander op een misverstand beruste en dat de bijeenkomst gewoon kon doorgaan, inclusief Chinese wetenschappers.

Dat de politiek dus bijna roet in het wetenschappelijke eten gooide, zal echter niet beletten dat er de komende vijf dagen in Mountain View heel wat interessante wetenschappelijke praatjes worden gehouden en posters getoond. Voor wie met het concept niet bekend is: een wetenschappelijke poster is precies wat het woord zegt, een poster die de resultaten van wetenschappelijk onderzoek samenvat. Tijdens grote postersessies worden tientallen posters naast elkaar opgehangen, die collega's dan kunnen bekijken.
 
Het laatste nieuws kan de twitterende lezer overigens volgen via #Kepler2. Er is ook een videolink.
 
 

Een reactie geven