“She’s sexy, but I never said she was easy”

22 november 2014 door Vincent Van Eylen in Gender issues

Zoals ik eerder al schreef is de mensheid voor het eerst ooit geland op een komeet (“Ik ben geland, mijn nieuwe adres is: 67P!”). Toch domineerde niet uitsluitend het wetenschappelijke nieuws de krantenkoppen, ook over de t-shirt die Dr. Matt Taylor die dag droeg, vloeide heel wat inkt. Niet zozeer het feit dat het een excentrieke keuze was (verbazingwekkend wanneer je weet dat je voor de wereldpers op tv verschijnt), maar wel dat zijn kledingstuk bedekt was met afbeeldingen van halfnaakte vrouwen, veroorzaakte een kleine storm van protest binnen en buiten de sterrenkundige wereld. Daar kwam nog bij dat hij over de Rosettamissie ook zei: “she's sexy, but I never said she was easy”.

 

 

De verontwaardiging was geheel terecht. Laat me vooreerst duidelijk zijn: dit stuk is niet gericht tegen Matt Taylor zelf. Daags nadien bleek dat het kledingstuk ontworpen was door een vriendin wiens werk hij wou promoten. Bovendien bood de man ook zijn oprechte excuses aan. Hij verdient daarvoor applaus.

Wel is het voorval symptomatisch. Het gaf de indruk dat sterrenkunde - en bij uitbreiding de ingenieurs- of exacte wetenschappen - mannenwereldjes zijn. Dat iemand die aan het wetenschappelijke hoofd van een belangrijke missie staat, een foute inschatting kan maken over zijn kledij is misschien niet verwonderlijk. Dat bij de Europese ruimtevaartorganisatie ESA niemand de vergissing op tijd inzag en dat niemand van de PR-dienst de wetenschapper een trui aanreikte alvorens hij voor de wereldpers verscheen, is zorgwekkender. Overigens heeft ESA tot op heden nog niet officieel gereageerd. Heel wat andere sterrenkundigen deden dat wel. De Amerikaanse sterrenkundige vereniging (AAS) kwam met een officieel statement, net als haar Britse en Australische tegenhangers.

Misschien is dat niet helemaal toeval. De vele discussies over het voorval legden ook verschillen tussen de Angelsaksische en Europese culturen bloot. In de VS staat men heel wat verder met het bestrijden en terugdraaien van historische (in dit geval vrouwelijke) discriminatie. Amerikaanse begrippen waaien langzaam over naar Europa, zoals bijvoorbeeld microagressie (het vaak onbewust viseren van minderheidsgroepen door bv. taalgebruik), unconscious bias (onbewust bevoordelen van meerderheidsgroepen), privilege (meerderheidsgroepen worden bevoordeeld en zijn zich daar meestal niet van bewust). Ook affirmative action (positieve discrimatie) is er heel wat meer ingeburgerd.

Even dreigde het debat gekaapt te worden door extreme meningen langs beide zijden. Aan de ene kant werden twitteraars van binnen en buiten de sterrenkunde die zich fors uitspraken tegen discriminatie in wetenschap soms bedreigd (een Amerikaanse collega kreeg bijvoorbeeld dreigtelefoons nadat haar telefoonnummer via haar publieke cv werd achterhaald). Er was ook een kleine groep die om het ontslag van Matt Taylor vroeg. Ook de burgemeester van Londen liet zich niet onbetuigd. Dat is echter niet de essentie en een groot deel van het debat verliep gelukkiger veel serener.

Laat ik eindigen op een positieve noot. Het ongelukkige voorval weekte heel wat debat los en toonde aan dat heel wat sterrenkundigen, van over heel de wereld, zowel mannen als vrouwen, begaan zijn met een wetenschappelijke werkomgeving waarin alle talent even welkom is. Wetenschap is al lang geen mannenwereld meer, maar toch blijven vrouwen om historische en culturele redenen ondervertegenwoordigd. Dat is een verspilling van talent. Bewegingen als de Women in Astronomy werken er hard aan om daar iets aan te veranderen.

Ja, we willen het allemaal graag weer over de fantastische wetenschap van Rosetta hebben. Tegelijk kijken we ook naar de toekomst. Een nieuwe generatie briljante wetenschappers zit op dit moment op de middelbare school. Zij zullen de volgende ruimtemissies doen opstijgen en landen. Mannen en vrouwen, fifty fifty. 

Een reactie geven