De vacuümverpakte lelijkerd


zwaanPaleontologen graven elke week wel ergens een dinosaurus of een ander prehistorische beest op. De communicatiedienst van hun onderzoeksinstelling maakt de vondst wereldkundig en steekt dan meestal een prentje bij het persbericht hoe het dier er had kunnen uitzien. In de meeste gevallen overvalt mij dan een gevoel van medelijden. Wat waren die beesten lelijk. De meeste dinosauriërs zien er zo gruwelijk uit. Niemand – behalve filmmakers – hoopt dat ze ooit terugkeren.

Ik kan moeilijk geloven dat de fauna van weleer echt zo afstotelijk of ‘onaf’ was. Dieren zijn vandaag ook nog niet af. Ze blijven evolueren. Daarom zijn ze nog niet lelijk. Ligt het dan aan de beeldvorming? Van uitgestorven dieren hebben we vaak niet veel meer dan wat botten. Niemand heeft ooit een dinosaurus gezien. Het beeld dat we ervan hebben, is grotendeels het product van kunstenaars.

De Amerikaanse natuurschilder Charles Knight heeft de dinosaurus uitgevonden. Aan het einde van de negentiende eeuw trok hij een dik, ruw vel over een hoop beenderen en schiep de dinosaurus. Hij baseerde zich op de kennis van paleontologen, anatomen en fysiologen. In een sympathiek kleurtje of verenkleed had hij blijkbaar geen zin. Zo ontstond het beeld van de v­acuümverpakte lelijkerd.

Charles Knight vindt de dino uit.

Charles Knight vindt de dino uit.

De nazaten van Charles Knight voegden daar nog een fear factor aan toe. Zij gaven de dinosaurussen hun meedogenloze karakter. Dinosaurussen luieren of knuffelen niet. Ze rennen, schreeuwen en staan elkaar voortdurend naar het leven. Dat stereotiepe beeld staat in contrast met de enorme verscheidenheid aan karakters en uiterlijke verschijningen die voorkomen in de huidige dieren–wereld. Het is zeer aannemelijk dat dinosaurussen even gekleurd, bizar en divers waren als hedendaagse dieren. Ze deden ook wel eens een dutje, zorgden voor hun jongen of verzonnen de meest indrukwekkende dansjes en gezangen om een partner te verleiden.

All-Yesterdays-Korean-magazine-June-2015-600-px-tiny-Jan-2016-Tetrapod-Zoology

Zo zouden de kat of het konijn gereconstrueerd kunnen worden als er enkel fossielen van hen zouden bestaan.

Ondertussen weten paleontologen dat die veronderstellingen zo gek niet zijn. Paleokunstenaar John Conway pleitte in zijn boek All Yesterdays uit 2012 voor een grondige aanpassing van het beeld dat we van dinosaurussen hebben. Hij laat zien hoe we een fout beeld van dinosaurussen kregen door de botten van hedendaagse dieren op dezelfde manier te interpreteren. Hij maakte een vacuümverpakte versie van een zwaan, een kat en een paard. Lelijk. Vervolgens gebruikte hij moderne eigenschappen om fossielen van dinosaurussen te herinterpreteren en creëerde een mooier en meer divers dinobeeld, zoals dat van een vredig slapende tyrannosaurus rex, de gruwel uit Jurassic Park. Hopelijk zorgt dit voorbeeld ervoor dat ook dinosaurussen in de toekomst schoonheidsprijzen winnen.All-Yesterdays-John-Conway-sleepy-Stan-600-px-tiny-Darren-Naish-Tetrapod-Zoology

Een reactie geven