RECENTE POSTS weetlogs

 
 

Wanneer omslagelementen voorbij hun omslagpunt gaan…

Vorige week in het nieuws – nee, (nog) niet in de Belgische kranten in het journaal, maar wel bvb. in de gerenommeerde Britse krant The Guardian: het point of no return voor de West-Antarctische ijskap (WAIS) is bereikt. Twee recente studies (Joughin et al, 2014, en Rignot et al, 2014) tonen aan dat o.a. de gletsjers Thwaites en Pine Island (Fig. 1) op WAIS steeds sneller afsmelten en dat dit afsmelten onstopbaar geworden is. Het is meer dan waarschijnlijk dat ... lees verder

 

Duivels getal in de kubus van de Brusselse Albertina

Regen in Parijs, druppels in Brussel. Het Louvre van Parijs heeft een glazen piramide, de Albertina-bibliotheek van Brussel een glazen kubus. De piramides van het Louvre hebben samen 666 zijvlakken, het getal van de duivel; de kubus van de Albertina heeft 216= 6.6.6 vensters, het getal gevurah. Een ‘mythe errant’ stelt dat de voormalige Franse president Mitterand in de piramides voor het Louvre het getal 666 had laten verbergen (zie mijn boek ‘België + wiskunde’). Het vergt wat spitstechnologisch rekenwerk, ... lees verder

 

Leren met je lichaam

Na vier jaar is mijn promotietraject bijna ten einde. Alle resultaten zijn binnen, al het onderzoek is opgeschreven, de koek is bijna op. Tijd om de balans op te maken. Wat heeft vier jaar aan onderzoek zoal opgeleverd? Na-apen Zou het niet mooi zijn als je altijd een hulpmiddel bij je hebt om beter te kunnen leren? Dat kan, je lichaam kan je namelijk helpen bij het leren van nieuwe informatie. Vooral het gebruik van gebaren lijkt hierbij te helpen. ... lees verder

 

Candelabrum (Ficus benghalensis)

Een bladerdak in de lucht houden, vereist een enorme kracht. Planten zetten niet alleen speciaal materiaal in om dit gewicht omhoog te houden. Ook gebruiken zij hiervoor uiteenlopende bouwkundige principes. Bij bomen is het bekendste staaltje architectuur de centrale pilaar: verreweg de meeste bomen houden hun bladerkroon in de lucht op één stam. Maar niet allemaal. Deze week in Plantaardigheden: de boom met de meest lommerrijke bladerkroon – de banyanboom (Ficus benghalensis). Tugley Wood In het uiterste oosten van India, ... lees verder

 

Injection!

‘5…4…3…2…1 pull-up!’ De airbus 310 gaat met volle kracht omhoog en we worden tegen de vloer van het vliegtuig gedrukt. Terwijl we onze spieren opspannen om het bloed in ons hoofd te houden, roept de piloot de hoek om die het vliegtuig maakt: ’30…40…injection!’ De 20 seconden gewichtloosheid gaan nu in – een gevoel dat zich moeilijk laat beschrijven, maar wie 6.000 euro te veel heeft, kan het zelf ervaren, want Novespace organiseert ook commerciële paraboolvluchten. Voor je het weet, ... lees verder

 

Opgebrande wetenschap

In het mei-nummer van Eos staat onderstaande column over het verband tussen wetenschapsfinanciering en slodderwetenschap. Op 25 maart nam ik deel aan een debatavond over wetenschappelijke integriteit "De wetenschap(per) liegt niet" op de KU Leuven campus in Heverlee, vandaar de inspiratie voor dit stukje. De grote brand in de bibliotheek van Alexandrië behoort tot ons mythische geheugen. We kunnen speculeren over welke schatten aan kennis daar in de vlammen zijn opgegaan. In werkelijkheid ging het wellicht over meerdere branden en ... lees verder

 

Gewichtloos proefkonijn

Morgen is het zover. Dan gaan we aan boord van een Airbus A310 voor een paraboolvlucht. De piloot zal het vliegtuig een dertigtal keer steil omhoog sturen – onder een hoek van bijna 50 graden – en vervolgens weer steil naar beneden. Tijdens het stijgen en dalen zullen we de zwaartekracht twee keer zo sterk voelen: wie normaal 80 kg weegt, 'weegt' er dan 160. Maar op de top van elke parabool is het toestel even in vrije val, met ... lees verder

 

De vergelijking

Een tijdje terug was ik in het zuiden van Chili. Punta Arenas, de zuidelijkste stad ter wereld en gelegen pal op de overgang tussen de zone met een gematigd klimaat en de koude subantarctische regio's. Meer dan dertig uur reizen vanuit Brussel, als de vliegtuigen willen meewerken en het slechte Chileense weer je niet aan de grond houdt. Toch voelde die verre reis voor mij als Europeaan vreemd genoeg een beetje als thuiskomen, omdat de klimatologische omstandigheden ter plaatse zo lijken op wat we kennen vanuit ... lees verder

 

Ramptoerist in L’Aquila

Tijdens de zesde International Workshop on Active Tectonics, Paleoseismology and Archaeoseismology in Pescina, Abruzzo, Italië, herdachten we de honderste verjaardag van de M7,0 Avezanno-aardbeving, die op 13 januari 1915 lelijk huishield in de Abruzzische Fucinovlakte. Meer dan 30.000 slachtoffers waren er te betreuren. Stadjes, zoals Avezanno en Pescina, werden zo goed als met de grond gelijk gemaakt. Maar het 'hoogtepunt' van deze bijeenkomst van aardbevingsdeskundigen was toch het bezoek aan de Aternovallei, ten noordoosten van de Fucinovlakte in het Alpiene ... lees verder

 

Kolossos (Eucalyptus regnans)

Opvallend is dat veel mensen denken dat de blauwe vinvis het grootste levende wezen op aarde is. Dit zeezoogdier is een dwerg vergeleken met de grootste plant op aarde: de Mammoetboom (Sequoiadendron giganteum). Het grootste exemplaar, “General Sherman”, weegt ruwweg het equivalent van zes Jumbo Jets.[1] Deze boom behoort tot een titanengeslacht. Niet alleen zijn zij recordhouders als het gaat om grootte, maar ook als het gaat om lengte.[2] Er bestaat echter enige rivaliteit voor deze titel in het plantenrijk. Eén ... lees verder

 

Hoe voorspelbaar het onvooorspelbare is … alweer!

"All this talk about black swan events. We KNEW this was coming. We f*cking knew it!" Zo reageerde emotioneel de wereldvermaarde aardbevingsdeskundige Susan Hough van de USGS op haar Facebookpagina bij het vernemen van het nieuws over de verwoestende aardbeving in Nepal. Inderdaad, sinds jaren waarschuwen aardbevingsgeologen dat verwoestende aardbevingen langsheen het 2500 km lange front van de Himalaya niet kunnen uitblijven. En dat bovendien aardbevingscatastrofes niet te vermijden zijn. Meer dan 50 miljoen mensen lopen immers het risico getroffen ... lees verder

 

Het vrouwelijke N-VA-handje

Mensen schudden elkaar de rechterhand, wat volgens sommigen een ver overblijfsel zou zijn van een traditie die erin bestond te tonen dat deze rechterhand geen wapen vast had, en de ontmoeting dus in vrede kon gebeuren. Met hun recente campagne dienen de N-VA-sympathisanten echter wel met een spiegelbeeldprobleem rekening te houden: de uitreikende hand is de rechterhand. Bart De Wever deed het fout op de persvoorstelling, maar zijn partijgenoten toonden wel hoe het moest. Omdat alleen een linkerhand past op een ... lees verder

 

In de ban van de ring: hoe een ellips en een hyperbool een perfect koppel vormen

Ik herinner me nog goed wanneer ik het licht zag en besliste om wiskunde te studeren. Dit moment van roeping situeerde zich ergens in de maand mei van het laatste jaar SO. Tijdens de lessen Projectieve Meetkunde werd ik van mijn paard gebliksemd door de pure schoonheid van de kegelsneden, en door de sacrale wijze waarop ze in de klassieke oudheid bestudeerd werden door Griekse goden zoals Euclides, Archimedes, Pappos, maar vooral Apollonius. Voor wie niet op de hoogte is, ... lees verder

 

Wiskundepuzzel maakt furore

Net nu onze blog puzzels en wiskundigen het zo goed doet, is er een wiskunderaadsel dat perfect past in de categorie logische puzzels en 'that goes viral on the internet'. Dit is 'm: Albert en Bernard zijn net vrienden geworden met Cheryl, en ze willen graag weten wanneer ze verjaart. Cheryl geeft hen een lijstje met 10 mogelijke data: 15 mei, 16 mei, 19 mei, 17 juni, 18 juni, 14 juli, 16 juli, 14 augustus, 15 augustus,  en 17 augustus. Cheryl ... lees verder

 

Hoera voor de mot!

Dat de vlinders uitsterven, horen we genoeg en iedereen doet z'n best om meer vlinders naar de tuin te lokken. Maar wat met zijn nachtelijke neefjes, de motten? Alleen de echte fans noemen hen nachtvlinders, voor de anderen zijn het motten, die kampen met een slecht imago: ze zijn bruin en vreten je kleren op. Om het beestje letterlijk en figuurlijk eens in de schijnwerpers te zetten, kreeg ik vrijdagavond bezoek van nachtvlinderkenner Bart Van Camp, van de vlinderwerkgroep Thecla ... lees verder