RECENTE POSTS weetlogs

 
 

Hittegolven, de straalstroom en klimaatverandering

Europa heeft dit jaar al vroeg te kampen met een hittegolf. Op vele plaatsen sneuvelden de voorbije week temperatuurrecords. Bij ons was de nacht van 3 op 4 juli de warmste nacht sinds het begin van de metingen, in Duitsland liep de temperatuur op sommige plaatsen op tot 40.3 °C – ook een record. Van Londen tot Cordoba was het bakken. Waarom? De schuld van de straalstroom, zou Armand Pien zeggen. Deze band van snelle wind op zo’n 10 km ... lees verder

 

Een tropische Walkurenrit (Centrolobium robustum)

Als er tijdens het ochtendgloren een hevig tropische storm opsteekt, beginnen de Araribá-bomen aan hun groene invasie. Zij laten een plantaardige luchtcavalerie-eenheid los die zorgt voor een verwoestende helikopteraanval op een nabijgelegen indianendorp. Het dorp lijkt onder mortiervuur te liggen en raakt al snel in rep en roer. Deze verrassingsaanval is de plantaardige equivalent van een bombardement. Net voordat het dorp wordt geraakt, waan je je in de scène van Apocalypse Now, aan de monding van de Nung-rivier in Vietnam. ... lees verder

 

De man die bijna Belg was (bedankt, Napoleon!)

Hij is vooral bekend door de rij getallen die zo begint: 1, 1, 2, 5, 14, 42, 132, 429, 1430, 4862, 16796, 58786, 208012, 742900, 2674440, 9694845, 35357670 en die in massa's problemen van allerlei aard opduikt. Om alvast een voorbeeld te geven: op hoeveel manieren kan je $n$ (paren) haakjes (i.e. (...)) plaatsen in een product met n+1 factoren? Hierbij bekijken we het plaatsen van haakjes zoals we dat traditioneel doen in de wiskunde: we zetten ze op een ... lees verder

 

De oceanen zijn meer dan 24 biljoen dollar waard

Dat is de mening van het Wereldnatuurfonds, WWF, in een onlangs gepubliceerd rapport Reviving the ocean economy: the case for action - 2015. In het rapport geeft deze organisatie een interessant betoog over de economische waarde van de oceanen, die ik de oceanische ruimte noem. Het WWF is hierin niet de eerste. In 1987 publiceerde een groep onderzoekers onder leiding van Robert Costanza een schatting van de economische waarde van de ecosystemen in de wereld. In deze publicatie, in het ... lees verder

 

Het hart van de zee (Entada gigas)

Al ver voor Christoffel Columbus (1451-1506) de Nieuwe Wereld ontdekt (1492), maken vegetatieve avonturiers deze reis in tegengestelde richting zonder zeil of roer. Langs de stranden van Europa spoelen regelmatig zeeharten aan. Deze hartvormige zaden hebben een diameter tot wel 5 centimeter en zijn eeuwenlang als curiositeit verzameld. Het woord ‘zaad’ is niet helemaal op zijn plek. Het gaat hier eigenlijk om een boon uit een peulvrucht. Deze week in Plantaardigheden: de meest reusachtige van alle peulgewassen – de apentrap (Entada gigas). ... lees verder

 

De robotwedstrijd der robotwedstrijden

Vrijdag en zaterdag gaat hét robotevent door: de Darpa Robotics Challenge. Humanoide robots die een auto besturen, de deur opendoen, een gat in een muur zagen, een klep omdraaien, een surprise-taak, over ongestructureerd terrein stappen en de handen in de lucht mogen slagen als ze de trappen, de finish, zijn opgestapt. Doelbewust aartsmoeilijke opdrachten voor robots; voor enkele miljoenen euro’s aan prijzengelden. 25 teams van over de wereld doen mee en schrijven een stuk robotgeschiedenis.     De 25 deelnemende ... lees verder

 

Wat robots met jouw internetshopping te maken hebben

Pakjes bestellen via het internet, graag hebben we dat zo goedkoop mogelijk en liefst ook zo snel mogelijk geleverd. Nog niet zo lang geleden lag Amazon Duitsland zwaar onder vuur omdat ze hun arbeiders onderbetaald en in slechte werkomstandigheden lieten werken. Wat de klanten vanuit hun luie stoel bestelden, vergde in de magazijnen heel wat fysieke arbeid.. Want wat je je ook kan inbeelden, waarschijnlijk heeft Amazon het. Mensen liepen door de ellenlange gangen en haalden er 150 duizend items per dag ... lees verder

 

Van Stockholm naar Sevilla op één liter brandstof

Met een nerveus verlangen stap ik de pits binnen. Zo meteen kruip ik achter het stuur van een racewagen die met amper één soeplepel benzine kan worden volgetankt. Racewagen is eigenlijk een verkeerde term, want dit tuig is ontwikkeld met slechts één doel voor ogen: niet de snelste maar de zuinigste op de baan zijn. Elk jaar bekampen studententeams elkaar op dit vlak tijdens de Shell Eco Marathon. Het wedstrijddoel is om met zelf ontwikkelde voertuigen een zo groot mogelijke ... lees verder

 

Oerend hard (Morus alba)

Wereldrecordhouder hardlopen Usain Bolt rent de 100 meter onder de 10 seconden. Dat is niets vergeleken met een hazewindhond die 100 meter aflegt in 6 seconden, of een jachtluipaard dat er maar 3,5 seconde over zou doen. Dat is snel. Heel snel. Maar: er is een plant die met stam en blad boven de snelste dieren uitsteekt. Deze week in Plantaardigheden: de witte moerbei (Morus alba). De moerbeiboom groeit voornamelijk in Oost-Azië en dient vaak als voeding voor zijderupsen (Bombyx ... lees verder

 

Wanneer omslagelementen voorbij hun omslagpunt gaan

 De West-Antarctische ijskap voorbij het point of no return.   Vorige week in het nieuws – nee, (nog) niet in de Belgische kranten in het journaal, maar wel bvb. in de gerenommeerde Britse krant The Guardian: het point of no return voor de West-Antarctische ijskap (WAIS) is bereikt. Twee recente studies (Joughin et al, 2014, en Rignot et al, 2014) tonen aan dat o.a. de gletsjers Thwaites en Pine Island (Fig. 1) op WAIS steeds sneller afsmelten en dat dit ... lees verder

 

Duivels getal in de kubus van de Brusselse Albertina

Regen in Parijs, druppels in Brussel. Het Louvre van Parijs heeft een glazen piramide, de Albertina-bibliotheek van Brussel een glazen kubus. De piramides van het Louvre hebben samen 666 zijvlakken, het getal van de duivel; de kubus van de Albertina heeft 216= 6.6.6 vensters, het getal gevurah. Een ‘mythe errant’ stelt dat de voormalige Franse president Mitterand in de piramides voor het Louvre het getal 666 had laten verbergen (zie mijn boek ‘België + wiskunde’). Het vergt wat spitstechnologisch rekenwerk, ... lees verder

 

Leren met je lichaam

Na vier jaar is mijn promotietraject bijna ten einde. Alle resultaten zijn binnen, al het onderzoek is opgeschreven, de koek is bijna op. Tijd om de balans op te maken. Wat heeft vier jaar aan onderzoek zoal opgeleverd? Na-apen Zou het niet mooi zijn als je altijd een hulpmiddel bij je hebt om beter te kunnen leren? Dat kan, je lichaam kan je namelijk helpen bij het leren van nieuwe informatie. Vooral het gebruik van gebaren lijkt hierbij te helpen. ... lees verder

 

Candelabrum (Ficus benghalensis)

Een bladerdak in de lucht houden, vereist een enorme kracht. Planten zetten niet alleen speciaal materiaal in om dit gewicht omhoog te houden. Ook gebruiken zij hiervoor uiteenlopende bouwkundige principes. Bij bomen is het bekendste staaltje architectuur de centrale pilaar: verreweg de meeste bomen houden hun bladerkroon in de lucht op één stam. Maar niet allemaal. Deze week in Plantaardigheden: de boom met de meest lommerrijke bladerkroon – de banyanboom (Ficus benghalensis). Tugley Wood In het uiterste oosten van India, ... lees verder

 

Injection!

‘5…4…3…2…1 pull-up!’ De airbus 310 gaat met volle kracht omhoog en we worden tegen de vloer van het vliegtuig gedrukt. Terwijl we onze spieren opspannen om het bloed in ons hoofd te houden, roept de piloot de hoek om die het vliegtuig maakt: ’30…40…injection!’ De 20 seconden gewichtloosheid gaan nu in – een gevoel dat zich moeilijk laat beschrijven, maar wie 6.000 euro te veel heeft, kan het zelf ervaren, want Novespace organiseert ook commerciële paraboolvluchten. Voor je het weet, ... lees verder

 

Opgebrande wetenschap

In het mei-nummer van Eos staat onderstaande column over het verband tussen wetenschapsfinanciering en slodderwetenschap. Op 25 maart nam ik deel aan een debatavond over wetenschappelijke integriteit "De wetenschap(per) liegt niet" op de KU Leuven campus in Heverlee, vandaar de inspiratie voor dit stukje. De grote brand in de bibliotheek van Alexandrië behoort tot ons mythische geheugen. We kunnen speculeren over welke schatten aan kennis daar in de vlammen zijn opgegaan. In werkelijkheid ging het wellicht over meerdere branden en ... lees verder