Nuttige wiskunde


Eugene Wigner had het over de onredelijke effectiviteit van de wiskunde. En inderdaad, de wiskunde is overal rondom ons aanwezig, je zou ervan opkijken hoe weinig comfort we zouden hebben zonder wiskunde. Toch krijgen leerkrachten wiskunde in de les vaak de vraag: wat kan je daar nu mee doen? Een logische vraag, omdat de wiskunde in GSM, GPS, computer, vaatwasser, ... niet zichtbaar is. Daar zorgt de fabrikant wel voor. Vanuit het standpunt van de gebruiker bekeken is dat een positieve zaak: het kan niet de bedoeling zijn dat als we de vaatwasser willen gebruiken, dat we eerst allerlei berekeningen moeten doen en instellingen moeten aanpassen om ons doel te bereiken op de meeste efficiënte manier. Je moet als gebruiker niet echt hard nadenken om je vaatwasser op te zetten, en zo hoort het ook. (Blijkbaar is er op dat punt nog wel een probleem met het internetbankieren: onderzoek wijst uit dat meer dan de helft van de 55-plussers het daar lastig mee heeft. Misschien heeft dat te maken met de beveiliging, of gewoon met te grote getallen...)
Bekeken vanuit het standpunt van de wiskundige, meer bepaald de wiskundeleraar, ligt de zaak anders. Om de kracht (en de pracht) van de wiskunde te illustreren, zijn voorbeelden uit de praktijk nuttig. En soms is het daarbij leuk om niet alleen het resultaat te zien (zeg: de aan-uit knop te gebruiken) maar ook hoe men ertoe is gekomen. Misschien zouden sommige mensen het wel leuk vinden dat ze elke keer als ze de vaatwasser willen gebruiken eerst een puzzel moeten oplossen? Ik droom maar wat.

Recent zijn er enkele boeken verschenen over toepassingen van de wiskunde.

Het eerste boek draagt als titel X-factor, 20 verhalen over de onzichtbare kracht van wiskunde. Die zijn onderverdeeld in 3 delen: (1) huis-, tuin- en keukenwiskunde waarin o.a. aan bod komen: veilig online shoppen, de waarde van opiniepeilingen, en hoe de google-zoekmachine werkt; (2) wiskunde op de werkvloer, of hoe wiskunde de professionals kan helpen, met onderwerpen zoals de praktische organisatie van het systeem van fietsdelen, hoe de geluidsoverlast in fabrieken kan worden aangepakt, en hoe de wiskunde helpt bij het opsporen van vervalsingen van schilderijen; (3) wiskunde voor de maatschappij van morgen, waarin het gaat over de grote uitdagingen voor onze maatschappij (klimaatopwarming, vergrijzing,...). In elk van de 20 hoofdstukken wordt eerst een probleem geschetst, en dan wordt er dieper op ingegaan en wordt zonder veel formules te gebruiken getoond hoe wiskunde een rol speelt bij de aanpak van dat probleem.


Giovanni Samaey en Joos Vandewalle, X-factor. 20 verhalen over de onzichtbare kracht van wiskunde, Pelckmans Pro, Kalmthout (2016) 214 pagina's.
Dit mooi uitgegeven boek gaat over de wiskunde die achter de werkelijkheid zit. En het is bedoeld voor de lezer die niet echt blij is met formules, maar wel graag wil weten waar wiskunde zoal opduikt. De auteurs zijn allebei ingenieur, docenten wiskundige ingenieurstechnieken, en als dusdanig zijn ze ideaal geplaatst om deze verhalen te vertellen. Elk hoofdstuk bevat ook een iets technischer gedeelte, maar de moeilijkheidsgraad daarvan blijft beperkt.

Voor de geïnteresseerde leek een aanrader!

 

Formuledichtheid: Θ Ο Ο Ο Ο
Moeilijkheidsgraad: Θ Ο Ο Ο Ο
Score: Θ Θ Θ Ο Ο


Het volgende boek gaat ook over de toepassingen van wiskunde, meer bepaald van calculus, maar is iets totaal anders. De auteur, Colin Adams, schrijft al jaren een humoristische column in het wiskundetijdschrift The Mathematical Intelligencer. Dit is een fragment uit het verhaal uit 2004, A proof of God:

``It is a proof by contradition.''
``Yeah?'' I said, flicking a glance at my computer, wondering if I had any new email.
``Yes, I assume first of all that there is no God and then ultimately I derive a contradiction. Therefore there must be a God.''
``And what is the contradiction?''
``That my first wife's name was Gladys.''
``That's ridiculous.''
``Yes, it is. My first wife's name was Elba. It was my second wife who was named Gladys.''

Andere titels van columns zijn bijvoorbeeld The Silence of the Lemmas, The Pi Day Massacre en The Dog Who Knew Calculus. Hij is een specialist in knopentheorie en heeft een (strip)boek met als titel Why Knot?


Colin Adams, Zombies & Calculus, Princeton University Press, Princeton (2014) 228 pagina's.
Dit boek van de zelden ernstige wiskundige Colin Adams vertelt het verhaal van Craig Williams, een wiskundeprofessor die tijdens een van zijn calculuslessen belaagd wordt door een student/zombie. Al snel blijkt dat er op de campus een heleboel zombies rondlopen. Het zombievirus verspreidt zich razendsnel en om te overleven blijkt kennis van calculus echt wel van pas te komen.

Er komt wel wat wiskunde voor in dit humoristische verhaal, en als je meer details wil, dan kan je terecht in de wiskundige appendices.

 

Formuledichtheid: Θ Θ Ο Ο Ο
Moeilijkheidsgraad: Θ Θ Ο Ο Ο
Score: Θ Θ Ο Ο Ο


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Een reactie geven