RECENTE POSTS weetlogs

 
 

Nuttige wiskunde

Eugene Wigner had het over de onredelijke effectiviteit van de wiskunde. En inderdaad, de wiskunde is overal rondom ons aanwezig, je zou ervan opkijken hoe weinig comfort we zouden hebben zonder wiskunde. Toch krijgen leerkrachten wiskunde in de les vaak de vraag: wat kan je daar nu mee doen? Een logische vraag, omdat de wiskunde in GSM, GPS, computer, vaatwasser, ... niet zichtbaar is. Daar zorgt de fabrikant wel voor. Vanuit het standpunt van de gebruiker bekeken is dat een ... lees verder

 

De pasta-tegen-de-muur-gooi-test

Spaghetti is gaar als hij tegen de keukenmuur blijft plakken. Zelfs wie niet vaak in de keuken staat, weet dat. Zowat overal ter wereld gooien would-be chefs pastaslierten tegen de muur. Behalve in Italië. Daar proeven ze gewoon. Er lijkt logica in deze simpele keukentest te zitten. We beginnen altijd met droge pasta die niet aan elkaar kleeft en we eindigen met gare pasta, die in een grote meelbal klit als je niet oplet. Conclusie: ongare pasta kleeft niet, gare ... lees verder

 

Wetenschap is ook: emotie en reizen!

Het kan gebeuren dat je ‘grote concepten’ bedenkt vanachter je bureau. Misschien overkomt het me ooit eens. Maar blijkbaar ben ik er toch meer vatbaar voor ver weg van de unief in een bos of op een heide. Dat type ‘groenland’ – met al zijn biologische ingewikkeldheid in volle actie – zet de grijze hersenmassa van de gedragsbioloog veel krachtiger aan het werk. Onlangs kwam ik erachter dat ik deze afwijking deel met een grootmeester buiten categorie. Een niet onprettig ... lees verder

 

Hoe tem je een draak?

8 weken ben ik ondertussen intensief op zoek naar 'gebonden' of gestructureerd water. In mijn vorige post was ik al licht euforisch. De weg leek lopen te liggen. Ik had een wiskundig model en een eerste set metingen die aantoonden dat er aan het contactoppervlak met glas 'dikke' lagen (0.1 mm dik) gebonden water te vinden waren. Het echte werk leek te kunnen beginnen. Maar nieuwe metingen, waarbij ik zouten aan het water toevoegde toonden aan dat deze geen enkele invloed op ... lees verder

 

Mannelijke leerkrachten: waar zitten ze?

"Joepie, er komt nog eens een man bij!" Wat meer genderdiversiteit in het leerkrachtenteam wordt doorgaans met veel enthousiasme onthaald. Zijn er dan zo weinig mannelijke leerkrachten? Het hangt er maar van af hoe je het bekijkt. Voor één van de studies in mijn doctoraat maakte ik onderstaande must-see grafiek.   In het leerplichtonderwijs zijn vrouwelijke leerkrachten wel degelijk in de meerderheid. In het hoger onderwijs daarentegen, zien we een omgekeerd patroon. We zien duidelijk dat het aantal mannen toeneemt ... lees verder

 

Te veel vrouwelijke leerkrachten?

Intuïtief wordt vaak verondersteld dat het onderpresteren van jongens t.o.v. meisjes in het leerplichtonderwijs het gevolg is van de vele vrouwen van wie ze les krijgen. Dit is echter een klassiek voorbeeld van verwarring tussen causaliteit en correlatie. Uit een grootschalig onderzoek van Marcel Helbig op de gegevens van meer dan 100.000 leerlingen in 21 Europese landen blijkt dat jongens niet beter scoren voor wiskunde of lezen als ze les krijgen van meer mannelijke leerkrachten. Ook in mijn eigen onderzoek ... lees verder

 

Balpen speciaal voor vrouwen

Stand-upcomedian Ellen DeGeneres ontving gisteren samen met 20 andere artiesten, atleten en activisten een Presidential Medal of Freedom van Barack Obama. Ellen kreeg deze onderscheiding voor haar inspanningen om op te komen voor de rechten van holebi's. Al jaren verzet de tv-presentatrice zich op een bijzonder humoristische en tegelijk doodernstige manier tegen genderstereotypen en geweld tegen holebi's. Op de video van de ceremonie die viraal gaat, is te zien hoe Ellen DeGeneres meer dan één traan moet wegpinken. Voor de ... lees verder

 

Waar de mens passeert, volgen de exoten

Ecologen houden ze al lange tijd in de gaten: de invasieve exoten. Soorten die van elders komen, en de natuur binnendringen daar waar ze eigenlijk niet thuis horen. Soorten die profiteren van de veranderende omstandigheden in deze moderne tijden en zich beter weten aan te passen dan de inheemse vegetatie. De ongekroonde winnaars van de global change, zogezegd. In koude omgevingen, zoals berg- of poolgebieden, waren er tot voor kort nauwelijks zulke exoten te vinden. Het barre klimaat zou een ... lees verder

 

Ademtocht

Deze column is in licht gewijzigde vorm verschenen in het decembernummer van Eos. Op een koude ochtend stap ik van de trein naar mijn kantoor. Gouden zonlicht belicht twee studenten die buiten staan te praten. Ik zie hoe hun adem als een tekstballon boven hun hoofden blijft hangen. Het is de waterdamp uit hun longen die condenseert aan de vroege buitenlucht. Terwijl zij elk huns weegs gaan verdunt hun adem zich in de atmosfeer. Ik stel me voor hoe die ... lees verder

 

Forensische dierenarts

Een tijdje geleden werd ik gecontacteerd door collega's in Agriculture Victoria, of ik geïnteresseerd was mee te werken aan een project in 'forensische veeartsenij'. In Australië wonen er 3x meer schapen dan mensen en het is niet ongewoon dat een schapenboer hier een kudde (of 'mob' zoals het hier genoemd wordt) van enkele duizenden schapen heeft. Spijtig genoeg zorgt niet elke boer even goed voor zijn dieren. Vooral in de heter zomermaanden, wanneer er niet meer voldoende gras voor handen ... lees verder

 

1+1=1,9? Over reproduceerbaarheid in kwantummechanische computersimulaties

Stel je voor: voor de lol tik je 1 + 1 in je rekenmachine, en het antwoord blijkt 1,9 te zijn. Erger nog, als je er een rekenmachine van een ander merk bijneemt, wordt het resultaat opeens 2,1. Kapotte rekenmachine? Waarschijnlijk. Tenzij je kwantummechanische vergelijkingen probeert op te lossen. Rekenen met waarschijnlijkheden Kwantummechanica lijkt een vreemd en exotisch beest, maar is niets anders dan een theorie die het gedrag van materie op basis van waarschijnlijkheden verklaart. Elk materiaal, gaande van ... lees verder

 

Een African-American math artist

De Amerikaanse verkiezingen zijn achter de rug, en binnenkort laait de Zwarte Piet-discussie weer op. Een goed moment voor een bijdrage over het recente bezoek aan Vlaanderen van de African-American ‘math artist’ John Sims. John Sims is een ‘African-American’, een inwoner dus van de Verenigde Staten van Amerika met een zwarte huidskleur. Hij noemt zichzelf een ‘math artist’ wat we als ‘wiskunstenaar’ kunnen vertalen, want hij is een kunstenaar met een voorliefde voor verwijzingen naar de wiskunde. Zo hield hij ... lees verder

 

Vragen van Daan – deel 2: over het heelal

Van Daan kreeg ik twee vragen: Als het heelal oneindig is, hoe kan het dan nog uitdijen? Hoe kunnen er verschillende soorten oneindig zijn? Vorig jaar plaatste ik mijn antwoord op de laatste vraag. Er kwamen wat andere dingen tussen, maar nu schrijf ik alsnog mijn tweede brief aan Daan met het antwoord op zijn vraag over het heelal. ~ Beste Daan, In mijn vorige brief heb ik proberen uitleggen waarom wiskundigen tegenwoordig denken dat er inderdaad meerdere soorten oneindigheid ... lees verder

 

Een wiskundige doodskist

Wiskunstenaar Jan de Koning is stervende. Hij bood Carla Feijen antemortem een samenwerking aan: laat ons samen mijn ‘doodskist’ maken, waarin ik gecremeerd kan worden zodra mijn lijden te pijnlijk wordt. We wensen hem een mooie reis vol wiskunde en kunst. Noot toegevoegd op 16/11/2016: Jan de Koning overleed op dinsdag 15 november, om 16.30u.   Op congressen over wiskunde en kunst, zoals “Bridges, Mathematical Connections in Music, Art, Architecture, Education and Culture” of het “Symmetry Festival” of “Ars er ... lees verder

 

Dokter, ik heb mijn smartphone ingeslikt

Het is algemeen geweten dat peuters dingen inslikken. Knikkers, muntjes, batterijen. Zowat alles wat in hun handjes past, gaat ook door hun keel, denken ze. En dan met mama of papa naar de spoed. Ook volwassenen slikken wel eens zaken in die niet ingeslikt horen te worden. Zij doen dat meestal ongewild en vooral tijdens het eten. De belangrijkste oorzaak is vraatzucht, maar ook een slecht zicht doet visgraten en kippenbeentjes in de keelholte verdwijnen. Ook na de maaltijd laat ... lees verder