RECENTE POSTS weetlogs

 
 

Welke bril zetten we op?

Mijn Trojaanse paard staat eenzaam te branden buiten de muren van de wetenschappelijke burcht. De editor van de 'Journal of the Electrochemical Society' kende duidelijk de klassieke teksten. De door mij ingediende paper kreeg het label 'not accepted for publication'. Het omgekeerde zou me eerlijk gezegd wel een beetje verbaasd hebben. Dit tijdschrift verdedigt een hoge standaard en een afwijking van de aanvaarde theorieën wordt heel argwanend bekeken. Neemt niet weg dat een boute afwijzing altijd wat pijn doet. Tussen ... lees verder

 

De Universele Wet der Metalness

Welk woord is het meest metal van allemaal? Zoals elk muziekgenre heeft ook metal zijn ongeschreven etiquette. Voor een buitenstaander kan het moeilijk zijn om in te schatten wat metal is en wat niet. Al is het eigenlijk vrij eenvoudig. De kop van een vleermuis afbijten is metal, de eendjes voederen in het park niet. Een fles whisky als ontbijt is metal, een smoothie met kiwi en goji-bessen is dat niet. Goji-ra is dan weer wel metal, want dat is ... lees verder

 

Boeken: voor elk wat wils!

Naar jaarlijkse traditie een vakantieblog met korte besprekingen van enkele goede boeken. Omdat we met onze faculteit net dit achter de rug hebben: komt deze bijdrage iets later dan voorzien. Een coffee table book Ik heb wel iets met kunst, en zeker als wiskunde er een rol bij speelt. Ik heb dan ook erg genoten van de tentoonstelling van Sarah Morris (1967-) die begin dit jaar liep in museum M in Leuven. Een van mijn favoriete kunstenaars is daarom Max ... lees verder

 

Waar is ons verhaal over water?

Water is ontegensprekelijk de indrukwekkendste en meest onderzochte stof op deze planeet. Zo goed als alle fysische eigenschappen, ook de meest exotische, zijn in zuiver water met een grote nauwkeurigheid gemeten. De experimentele resultaten waren evenwel niet bemoedigend. Water gedraagt zich dikwijls anders dan de meeste stoffen. Martin Chaplin verzamelde een lijst van 72 afwijkingen of anomalieën en er zijn er zeker meer. De best bekende anomalie is het feit dat de dichtheid van ijs kleiner is dan de dichtheid van ... lees verder

 

Naar de haaien

De kok was aan het vissen toen ik, ergens voor de Portugese kust, weer aan dek kwam om te gaan sturen. Het is 1964 en ik zat als ketelbinkie, maar volgens mijn monsterboekje als lichtmatroos, op de Favoriet. Een coaster die door de firma Wagenborgen, in Delfzijl, in Nederland, werd beheerd. We waren onderweg van Amsterdam naar Oran in Algerije. In Amsterdam was ik vlak voor het weekend aangemonsterd. Als enige had ik de taak gekregen om op het schip ... lees verder

 

Paard van Troje

Daar zat ik dan met een nieuw wetenschappelijk idee. Ik ben al meer dan 20 jaar weg uit het fundamenteel onderzoek, dus er was geen eigen onderzoeksgroep die ik er kon voor enthousiast maken. Er zat dus maar één ding op. Mijn bescheidenheid overwinnen en iets doen waar geen enkele academische cursus me op had voorbereid: zieltjes winnen voor een nieuw idee. Mijn onmiddellijke omgeving (familie, vrienden) overtuigen was geen probleem. Iedereen zag direct in dat ik overliep van zelfvertrouwen. Zodra het eerste ongeloof verdwenen ... lees verder

 

Chemische oorlog in de tuin

Insecten ontwikkelen resistentie tegen insecticiden aan een snel tempo en dus moeten we dringend op zoek naar milieuvriendelijkere alternatieven om onze voedingsgewassen te beschermen tegen deze ongenode gasten. Onderzoek naar de natuurlijke afweermechanismen van planten kan daarbij helpen. Planten beschikken over een arsenaal aan wapens die hen helpen aanvallen van herbivore insecten af te weren. Sommige planten produceren chemicaliën die giftig zijn voor hun belagers of ze zwaar op de maag liggen. Andere planten vormen stevige stekels of doornen die ... lees verder

 

Hoe (on)zeker is een wetenschapper?

Als je met een nieuw idee een gevestigd idee aanvalt (zie vorige post), volgt vrij snel de  vraag: 'Hoe zeker ben je?'. Vanuit mijn eigen standpunt is het antwoord hierop heel eenvoudig. Ik ben nog nooit zo zeker van een idee geweest. Normaal gezien doorloopt een nieuw idee bij mij volgende fasen: ik ben eventjes vol van mezelf, maar na enkele uren voel ik nattigheid, en de volgende dag heb ik het nieuwe idee al volledig onderuit gehaald en heeft ... lees verder

 

Seismische dreiging in gebieden met geïnduceerde aardbevingen

Het inschatten van de seismische dreiging is dé maatschappelijke opdracht van aardbevingswetenschappers. Dit blijkt een uitermate moeilijke en complexe uitdaging te zijn die aardbevingswetenschappers al decennia lang achtervolgt. Deze uitdaging wordt echter nog des te groter wanneer ze geconfronteerd worden met geïnduceerde aardbevingen. Maar ook op dat vlak wordt er vooruitgang geboekt. Al geldt dit niet overal ter wereld (zie ook 'Van San Francisco tot Loppersum'). Eens in de 475 jaar De inschatting van de seismische dreiging is een kwestie van ... lees verder

 

Wie zag ooit die ionen bewegen?

Eenmaal een wetenschappelijk model door de grote groep van wetenschappers aanvaard wordt, krijgt het een bijzondere status. Elke wetenschapper leert wel in zijn opleiding dat een model altijd opnieuw kan onderuit gehaald worden, maar voor een heleboel basismodellen schatten we kans dat dit nu nog gebeurt heel erg klein in. Op zo een moment vervaagt het onderscheid tussen het model en de de werkelijkheid. Het model krijgt (onbewust) de status van werkelijkheid. Op zich is dit geen probleem. De mensheid heeft ... lees verder

 

Het mycorrhiza-mysterie

Over hoe schimmels mee bepalen of een plant kan profiteren van verhoogde atmosferische CO2 concentraties.   Tuinbouwers weten al lang dat hun planten sneller groeien door extra CO2 in de serre te pompen. Toch heerst er onder wetenschappers een groot debat of de verhoogde CO2-concentratie in de atmosfeer (door de verbranding van fossiele brandstoffen) de plantengroei op aarde op eenzelfde manier stimuleert. Veel wetenschappers hopen zelfs dat dit “CO2-bemestingseffect” de productiviteit van voedingsgewassen en bossen zal verhogen. Dat is ook wat wordt ... lees verder

 

Waar zijn de wetenschappelijke revoluties gebleven?

Incroyable mais vrai. Enkele maanden geleden werd in de VS een instituut opgericht (‘the institute of venture science’) dat massa’s geld verzamelt (jaarlijks 1 biljoen dollar) voor avontuurlijke wetenschap. Hun verhaal is helder. Zo goed als alle onderzoeksmiddelen gaan nu naar traditioneel onderzoek dat vertrekt vanuit de bestaande paradigma’s. Dit onderzoek is zelden baanbrekend. Het instituut pleit er voor om minstens enkele procenten van alle onderzoeksmiddelen in onderzoek te investeren dat de bestaande paradigma’s juist probeert omver te gooien. Wetenschap moet ... lees verder

 

Hoe detecteer je droogte-effecten vanuit de ruimte?

Remote sensing is een techniek die toelaat om in te schatten hoe planten op het land groeien en functioneren. Een satelliet detecteert de straling die wordt uitgezonden of gereflecteerd door een oppervlak op aarde. Dit signaal laat vervolgens toe om verschillende indicatoren voor het functioneren van vegetaties te berekenen. Zo kunnen sommige signalen gebruikt worden om groene biomassa in te schatten, en recent nog werden zulke data  er bvb. aangetoond dat de aarde groener wordt door de toenemende CO2 concentraties in de atmosfeer (Fig. 1).  Maar, ... lees verder

 

Belgische voetbalbakkers?

In Duitsland doen bakkers mee aan de voetbalgekte, met ‘Gründlichheit’: hun voetbalbroodjes zijn wiskundig juist. Ze hebben zeshoeken rondom vijfhoeken. Wanneer verkoopt ook een Belgische bakker correcte voetbalbroodjes?   Een oproep Ja, ik geef het toe, ik misbruik deze blog want ik doe een oproep aan bakkers en hamburgerverkopers om naar Duits voorbeeld voetbalbroodjes te maken. Maar het is voor een goed doel, namelijk voor de promotie van de wiskunde. Een voetbal heeft immers een bijzondere wiskundige vorm, namelijk deze ... lees verder

 

Kans op chocoladetaart

Zopas verscheen mijn artikel (samen met Jan-Willem Romeijn) "New theory about old evidence" in de papieren versie van het filosofische vaktijdschrift Synthese. Het is open-access, dus je kan het artikel integraal online lezen. Naar aanleiding van dit artikel schreef ik vorig jaar een column voor Eos, die ik nu ook online plaats. Op = op! Deze column is in licht gewijzigde vorm verschenen in het decembernummer van Eos (2015). Waarschijnlijkheid is als een chocoladetaart: je hebt er maar honderd procent ... lees verder