RECENTE POSTS weetlogs

 
 

Paard van Troje

Daar zat ik dan met een nieuw wetenschappelijk idee. Ik ben al meer dan 20 jaar weg uit het fundamenteel onderzoek, dus er was geen eigen onderzoeksgroep die ik er kon voor enthousiast maken. Er zat dus maar één ding op. Mijn bescheidenheid overwinnen en iets doen waar geen enkele academische cursus me op had voorbereid: zieltjes winnen voor een nieuw idee. Mijn onmiddellijke omgeving (familie, vrienden) overtuigen was geen probleem. Iedereen zag direct in dat ik overliep van zelfvertrouwen. Zodra het eerste ongeloof verdwenen ... lees verder

 

Chemische oorlog in de tuin

Insecten ontwikkelen resistentie tegen insecticiden aan een snel tempo en dus moeten we dringend op zoek naar milieuvriendelijkere alternatieven om onze voedingsgewassen te beschermen tegen deze ongenode gasten. Onderzoek naar de natuurlijke afweermechanismen van planten kan daarbij helpen. Planten beschikken over een arsenaal aan wapens die hen helpen aanvallen van herbivore insecten af te weren. Sommige planten produceren chemicaliën die giftig zijn voor hun belagers of ze zwaar op de maag liggen. Andere planten vormen stevige stekels of doornen die ... lees verder

 

Hoe (on)zeker is een wetenschapper?

Als je met een nieuw idee een gevestigd idee aanvalt (zie vorige post), volgt vrij snel de  vraag: 'Hoe zeker ben je?'. Vanuit mijn eigen standpunt is het antwoord hierop heel eenvoudig. Ik ben nog nooit zo zeker van een idee geweest. Normaal gezien doorloopt een nieuw idee bij mij volgende fasen: ik ben eventjes vol van mezelf, maar na enkele uren voel ik nattigheid, en de volgende dag heb ik het nieuwe idee al volledig onderuit gehaald en heeft ... lees verder

 

Seismische dreiging in gebieden met geïnduceerde aardbevingen

Het inschatten van de seismische dreiging is dé maatschappelijke opdracht van aardbevingswetenschappers. Dit blijkt een uitermate moeilijke en complexe uitdaging te zijn die aardbevingswetenschappers al decennia lang achtervolgt. Deze uitdaging wordt echter nog des te groter wanneer ze geconfronteerd worden met geïnduceerde aardbevingen. Maar ook op dat vlak wordt er vooruitgang geboekt. Al geldt dit niet overal ter wereld (zie ook 'Van San Francisco tot Loppersum'). Eens in de 475 jaar De inschatting van de seismische dreiging is een kwestie van ... lees verder

 

Wie zag ooit die ionen bewegen?

Eenmaal een wetenschappelijk model door de grote groep van wetenschappers aanvaard wordt, krijgt het een bijzondere status. Elke wetenschapper leert wel in zijn opleiding dat een model altijd opnieuw kan onderuit gehaald worden, maar voor een heleboel basismodellen schatten we kans dat dit nu nog gebeurt heel erg klein in. Op zo een moment vervaagt het onderscheid tussen het model en de de werkelijkheid. Het model krijgt (onbewust) de status van werkelijkheid. Op zich is dit geen probleem. De mensheid heeft ... lees verder

 

Het mycorrhiza-mysterie

Over hoe schimmels mee bepalen of een plant kan profiteren van verhoogde atmosferische CO2 concentraties.   Tuinbouwers weten al lang dat hun planten sneller groeien door extra CO2 in de serre te pompen. Toch heerst er onder wetenschappers een groot debat of de verhoogde CO2-concentratie in de atmosfeer (door de verbranding van fossiele brandstoffen) de plantengroei op aarde op eenzelfde manier stimuleert. Veel wetenschappers hopen zelfs dat dit “CO2-bemestingseffect” de productiviteit van voedingsgewassen en bossen zal verhogen. Dat is ook wat wordt ... lees verder

 

Waar zijn de wetenschappelijke revoluties gebleven?

Incroyable mais vrais. Enkele maanden geleden werd in de VS een instituut opgericht (‘the institute of venture science’) dat massa’s geld verzamelt (jaarlijks 1 biljoen dollar) voor avontuurlijke wetenschap. Hun verhaal is helder. Zo goed als alle onderzoeksmiddelen gaan nu naar traditioneel onderzoek dat vertrekt vanuit de bestaande paradigma’s. Dit onderzoek is zelden baanbrekend. Het instituut pleit er voor om minstens enkele procenten van alle onderzoeksmiddelen in onderzoek te investeren dat de bestaande paradigma’s juist probeert omver te gooien. Wetenschap moet ... lees verder

 

Hoe detecteer je droogte-effecten vanuit de ruimte?

Remote sensing is een techniek die toelaat om in te schatten hoe planten op het land groeien en functioneren. Een satelliet detecteert de straling die wordt uitgezonden of gereflecteerd door een oppervlak op aarde. Dit signaal laat vervolgens toe om verschillende indicatoren voor het functioneren van vegetaties te berekenen. Zo kunnen sommige signalen gebruikt worden om groene biomassa in te schatten, en recent nog werden zulke data  er bvb. aangetoond dat de aarde groener wordt door de toenemende CO2 concentraties in de atmosfeer (Fig. 1).  Maar, ... lees verder

 

Belgische voetbalbakkers?

In Duitsland doen bakkers mee aan de voetbalgekte, met ‘Gründlichheit’: hun voetbalbroodjes zijn wiskundig juist. Ze hebben zeshoeken rondom vijfhoeken. Wanneer verkoopt ook een Belgische bakker correcte voetbalbroodjes?   Een oproep Ja, ik geef het toe, ik misbruik deze blog want ik doe een oproep aan bakkers en hamburgerverkopers om naar Duits voorbeeld voetbalbroodjes te maken. Maar het is voor een goed doel, namelijk voor de promotie van de wiskunde. Een voetbal heeft immers een bijzondere wiskundige vorm, namelijk deze ... lees verder

 

Kans op chocoladetaart

Zopas verscheen mijn artikel (samen met Jan-Willem Romeijn) "New theory about old evidence" in de papieren versie van het filosofische vaktijdschrift Synthese. Het is open-access, dus je kan het artikel integraal online lezen. Naar aanleiding van dit artikel schreef ik vorig jaar een column voor Eos, die ik nu ook online plaats. Op = op! Deze column is in licht gewijzigde vorm verschenen in het decembernummer van Eos (2015). Waarschijnlijkheid is als een chocoladetaart: je hebt er maar honderd procent ... lees verder

 

Maakt wiskunde gelukkig?

‘Als we maar gelukkig zijn’, is de nieuwe slagzin van de moderne tijd. Waar de oermens zweerde bij ‘als we maar genoeg te eten hebben’, en het na de uitvinding van de godsdiensten de betrachting werd ‘om zo dicht mogelijk bij God te komen’, blijft er voor de doorvoede van god bevrijde westerling niet veel meer over dan losse slogans over happiness. ‘Gelukkig’ leidt de mathematica volgens de Fransman Alain Badiou wel tot ‘le bonheur’.   Algemeenheden Aan een poes ... lees verder

 

Ode aan de zwam

Hier in Australië, waar de seizoenen net omgekeerd zijn aan die in België, is het nu volop herfst en dat betekent dat de paddestoelen, wel, als paddestoelen uit de grond schieten. Fascinerende wezens, die paddestoelen. Deze wist zichzelf een weg te banen naar de oppervlakte door de overliggende asfalt weg te duwen: Dat zegt iets over de kracht van zo'n groeiend vruchtlichaam (of over de kwaliteit van de asfalt)! Al even indrukwekkend: zwammen reizen de hele planeet rond. Sporen van ... lees verder

 

1 000 000 000 000 km op de teller

Lees je deze blogpost in 5 minuten? Dan ben je intussen een kwart miljoen km verder (ten opzichte van de Grote Attractor)! Deze column is in licht gewijzigde vorm verschenen in het juninummer van Eos. Voor de uitnodiging voor zijn zesendertigste verjaardag rekende mijn vriend uit dat hij 315 576 uren geleden geboren was. Dat zijn 13 149 dagen. Nee, dat is niet deelbaar door 365, aangezien hij ook rekening hield met de extra schrikkeldagen (inclusief 2000, wat een schrikkeleeuw ... lees verder

 

Herdenk de necrofiele eend

Op 5 juni, om vijf voor zes precies, vindt op het gazon naast het glazen nieuwbouwpaviljoen van het Natuurhistorisch Museum in Rotterdam een opmerkelijk ritueel plaats. Dan komt conservator Kees Moeliker naar buiten met een geconserveerde mannetjeseend in zijn hand. Hij hijst de eend richting hemel, want ook eenden gaan daarheen na hun dood, waarna hij een moment van bezinning houdt. Dat doet Moeliker elk jaar sinds 5 juni 1996. Soms is hij vergezeld van een klein publiek. Soms staat ... lees verder

 

Waarom ik niet ‘open sta’ voor homeopathie

‘Er bestaan ook homeopatische druppeltjes tegen krampjes, die vaak prima werken’, zei de vroedvrouw. Die krampjes speelden onze pasgeboren zoon danig parten en daar leek weinig aan te doen. Maar homeopathie? Nee, liever niet. ‘Ja, niet iedereen staat daar voor open’, klonk het schijnbaar een beetje geschrokken door mijn overtuigde afwijzing van het voorstel. ‘Hij is journalist bij Eos’, voegde mijn vriendin er ter verantwoording en enigszins verontschuldigend aan toe. Even leek het alsof ik mij zou moeten verantwoorden voor ... lees verder