RECENTE POSTS weetlogs

 
 

Een wiskundig gala

Gala-openingen zijn saai. En zo’n ceremonie bij de aanvang van een wiskundig evenement, dat moet dan toch het summum van verveling zijn? Toch niet, wanneer het Günter Ziegler is die een rits Abel- Fields- en Turingprijswinnaars mag voorstellen. Deelnemers aan een gala komen dikwijls omdat ze verplicht zijn, of omdat zelf genomineerd zijn voor een prijs en stiekem hopen om die te winnen. Er worden ellenlange eerbetuigingen voorgelezen van en aan politici en sponsors waarbij het enige interessante moment een ... lees verder

 

Dus ik pas in mijn koffer

Deze column is in licht gewijzigde vorm verschenen in het septembernummer van Eos. Waar komen grappen vandaan? Over die vraag gaat Jokester (Grappenmaker), een kort sciencefictionverhaal van Isaac Asimov uit 1956 over de oorsprong van humor. (Ik las het in de bundel “Een robot droomt”.) Asimov gaat uit van onze ervaring dat grappen hooguit variaties zijn op versies die we van anderen hoorden, alsof er nooit nieuwe grappen ontstaan. (Als je dit niet herkent, bedenk dan dat het geschreven is ... lees verder

 

Atleet vs zonnewagen op de Memorial Van Damme

Een atleet tegen een zonnewagen: het wordt een unieke wedstrijd op de Memorial Van Damme. Toch begint ze net als alle andere met een startschot. De atleet is de Keniaanse Nicholas Kiplangat Kipkoech. Zijn tegenstander is onze Leuvense zonnewagen, bemand door Bert Longin. Wij beginnen traag. Op een parcours van 600m loopt Kipkoech al snel 200m op onze solarwagen uit. De 46.000 mensen in het stadion zien een voorspelbare uitkomst tegemoet. De weg naar de Memorial   Een zonnewagen bouwen ... lees verder

 

Heiligen voor de wiskunde

Sommigen bidden tot Sint-Christoffel voor een veilige reis, terwijl soldaten, politieagenten en drakenbestrijders zich wenden tot Sint-Michael. Maar tot wie moeten wiskundigen bidden opdat hun net bedachte stelling waar zou zijn? Of tot wie moeten studenten zich richten bij een volgende paniekaanval voor een komende wiskundetest?   Sint Albertus Magnus Albertus Magnus, nog bekend als ‘Albertus de Grote’ of ‘Albert van Keulen’ werd geboren in Lauingen (Duitsland) tussen 1193 en 1206. Hij studeerde in Padua, Bologna, Regensburg, Freiburg, Straatsburg en ... lees verder

 

Water in Australië 

Binnen enkele weken is het zover. Ik vertrek met vrouw en  jongste dochter naar Sydney om daar het waterproject verder uit te werken. Meestal krijg ik bewonderende blikken als ik daarover begin. Australië bezoeken blijkt voor veel mensen een natte droom te zijn en naar de andere kant van de aarde reizen geeft aan het waterproject een aura van belangrijkheid. Men wil er ogenblikkelijk meer over weten. Hetzelfde project in Gent uitvoeren, is veel minder sexy. Zonder dat ik het ... lees verder

 

Zikavirus met pesticiden in het achterhoofd

Onze atleten zijn veilig teruggekeerd uit Rio zonder Zikavirusinfecties, maar intussen zet het virus wel zijn opmars verder. Net nog zijn 40 nieuwe gevallen in Singapore bevestigd. Voor ongeboren baby's zijn de virussen nog gevaarlijker dan voor volwassenen. Zwangere vrouwen die gestoken worden door muggen besmet met Zika, geven de virussen door aan hun foetus, die dan soms geboren worden met hersenafwijkingen, zoals microcefalie (klein hoofd). Even werd dit alles in twijfel getrokken door enkele Braziliaanse en Argentijnse artsen en ... lees verder

 

Welke bril zetten we op?

Mijn Trojaanse paard staat eenzaam te branden buiten de muren van de wetenschappelijke burcht. De editor van de 'Journal of the Electrochemical Society' kende duidelijk de klassieke teksten. De door mij ingediende paper kreeg het label 'not accepted for publication'. Het omgekeerde zou me eerlijk gezegd wel een beetje verbaasd hebben. Dit tijdschrift verdedigt een hoge standaard en een afwijking van de aanvaarde theorieën wordt heel argwanend bekeken. Neemt niet weg dat een boute afwijzing altijd wat pijn doet. Tussen ... lees verder

 

De Universele Wet der Metalness

Welk woord is het meest metal van allemaal? Zoals elk muziekgenre heeft ook metal zijn ongeschreven etiquette. Voor een buitenstaander kan het moeilijk zijn om in te schatten wat metal is en wat niet. Al is het eigenlijk vrij eenvoudig. De kop van een vleermuis afbijten is metal, de eendjes voederen in het park niet. Een fles whisky als ontbijt is metal, een smoothie met kiwi en goji-bessen is dat niet. Goji-ra is dan weer wel metal, want dat is ... lees verder

 

Boeken: voor elk wat wils!

Naar jaarlijkse traditie een vakantieblog met korte besprekingen van enkele goede boeken. Omdat we met onze faculteit net dit achter de rug hebben: komt deze bijdrage iets later dan voorzien. Een coffee table book Ik heb wel iets met kunst, en zeker als wiskunde er een rol bij speelt. Ik heb dan ook erg genoten van de tentoonstelling van Sarah Morris (1967-) die begin dit jaar liep in museum M in Leuven. Een van mijn favoriete kunstenaars is daarom Max ... lees verder

 

Waar is ons verhaal over water?

Water is ontegensprekelijk de indrukwekkendste en meest onderzochte stof op deze planeet. Zo goed als alle fysische eigenschappen, ook de meest exotische, zijn in zuiver water met een grote nauwkeurigheid gemeten. De experimentele resultaten waren evenwel niet bemoedigend. Water gedraagt zich dikwijls anders dan de meeste stoffen. Martin Chaplin verzamelde een lijst van 72 afwijkingen of anomalieën en er zijn er zeker meer. De best bekende anomalie is het feit dat de dichtheid van ijs kleiner is dan de dichtheid van ... lees verder

 

Naar de haaien

De kok was aan het vissen toen ik, ergens voor de Portugese kust, weer aan dek kwam om te gaan sturen. Het is 1964 en ik zat als ketelbinkie, maar volgens mijn monsterboekje als lichtmatroos, op de Favoriet. Een coaster die door de firma Wagenborgen, in Delfzijl, in Nederland, werd beheerd. We waren onderweg van Amsterdam naar Oran in Algerije. In Amsterdam was ik vlak voor het weekend aangemonsterd. Als enige had ik de taak gekregen om op het schip ... lees verder

 

Paard van Troje

Daar zat ik dan met een nieuw wetenschappelijk idee. Ik ben al meer dan 20 jaar weg uit het fundamenteel onderzoek, dus er was geen eigen onderzoeksgroep die ik er kon voor enthousiast maken. Er zat dus maar één ding op. Mijn bescheidenheid overwinnen en iets doen waar geen enkele academische cursus me op had voorbereid: zieltjes winnen voor een nieuw idee. Mijn onmiddellijke omgeving (familie, vrienden) overtuigen was geen probleem. Iedereen zag direct in dat ik overliep van zelfvertrouwen. Zodra het eerste ongeloof verdwenen ... lees verder

 

Chemische oorlog in de tuin

Insecten ontwikkelen resistentie tegen insecticiden aan een snel tempo en dus moeten we dringend op zoek naar milieuvriendelijkere alternatieven om onze voedingsgewassen te beschermen tegen deze ongenode gasten. Onderzoek naar de natuurlijke afweermechanismen van planten kan daarbij helpen. Planten beschikken over een arsenaal aan wapens die hen helpen aanvallen van herbivore insecten af te weren. Sommige planten produceren chemicaliën die giftig zijn voor hun belagers of ze zwaar op de maag liggen. Andere planten vormen stevige stekels of doornen die ... lees verder

 

Hoe (on)zeker is een wetenschapper?

Als je met een nieuw idee een gevestigd idee aanvalt (zie vorige post), volgt vrij snel de  vraag: 'Hoe zeker ben je?'. Vanuit mijn eigen standpunt is het antwoord hierop heel eenvoudig. Ik ben nog nooit zo zeker van een idee geweest. Normaal gezien doorloopt een nieuw idee bij mij volgende fasen: ik ben eventjes vol van mezelf, maar na enkele uren voel ik nattigheid, en de volgende dag heb ik het nieuwe idee al volledig onderuit gehaald en heeft ... lees verder

 

Seismische dreiging in gebieden met geïnduceerde aardbevingen

Het inschatten van de seismische dreiging is dé maatschappelijke opdracht van aardbevingswetenschappers. Dit blijkt een uitermate moeilijke en complexe uitdaging te zijn die aardbevingswetenschappers al decennia lang achtervolgt. Deze uitdaging wordt echter nog des te groter wanneer ze geconfronteerd worden met geïnduceerde aardbevingen. Maar ook op dat vlak wordt er vooruitgang geboekt. Al geldt dit niet overal ter wereld (zie ook 'Van San Francisco tot Loppersum'). Eens in de 475 jaar De inschatting van de seismische dreiging is een kwestie van ... lees verder