RECENTE POSTS RSS

 

Van evenwijdigheid tot lemniscaat

Dit jaar gaat de Herman de Coninckpublieksprijs voor de beste poëzie van het afgelopen jaar naar Maud Vanhauwaert met 'Wij zijn evenwijdig'. Het is ook reden voor blijdschap bij de wiskundigen, want er komen enkele leuke verwijzingen in voor naar de mathematica: Er komt een vrouw naar mij toe. Ze zegt 'wij zijn evenwijdig, raken elkaar in het oneindige, laten we rennen'. Zullen we wachten? Zullen we wachten tot de kinderen groot zijn en de aardbeien rood, ze zijn te ... lees verder

 

Bezoek aan de hel van Bardanbunga

De enorme hitte van de kolkende lavarivier slaat direct door drie lagen winterkleding heen als de helikopter met de deur open de eruptie nadert. Ik zoom in op de exploderende gasbellen die grote stukken gesmolten gesteente meters boven het oppervlak uit laten bruisen. Waar de lava bovengronds komt, doet de stroom denken aan de voet van een enorme waterval. Als we hoogte winnen, zie ik de kolkende lavastroom in noordelijke richting overgaan in een immense delta die weer verandert in ... lees verder

 

De Kleine Vijf

Ik stap in de lift die me naar de ingang brengt van Micropia, de eerste en enige microbenzoo ter wereld, gelegen in de Amsterdamse dierentuin. Aan het plafond van de lift hangt een groot scherm. Een camera herkent mijn gezicht, en zoomt in op mijn voorhoofd. Ik zie er ‘wimpermijten’ kruipen. En minuscule parasieten die in mijn huidporiën leven. Wat ik nu voel balanceert ergens tussen jeuk en verwondering. Ik weet wel dat mijn lijf krioelt van het leven – ... lees verder

 

Afasie en technologie hand in hand?!

Afasie? Het woord afasie is afkomstig van het Griekse a (niet) - phanai (spreken). Als mensen communiceren, dan spelen verschillende taalmodaliteiten zoals spreken, begrijpen, lezen, schrijven een belangrijke rol. Wanneer ten gevolge van een verworven hersenletsel één of meerdere van deze modaliteiten gestoord zijn, noemt men dat afasie. Mogelijke oorzaken van een hersenletsel zijn een beroerte, hersentrauma, tumor, infectie ... In twee derde van de gevallen wordt afasie veroorzaakt door een cerebrovasculair accident of CVA (plotse verstoring van de doorbloeding ... lees verder

 

The Imitation Game

Sinds kort speelt The Imitation Game, een historische thriller over het leven van Alan Turing, in de Belgische cinemazalen. Spoilers: Turing was een Britse wiskundige die tijdens de Tweede Wereldoorlog een cruciale rol speelde bij het kraken van de Enigmacodes, de codes waarmee de Duitse troepen hun radioberichten versleutelden. Na de oorlog werkte hij verder aan allerlei wiskundige innovaties en legde hij mee de basis van de moderne computer. In 1952 werd Turing aangeklaagd en veroordeeld voor homoseksuele handelingen. De rechter ... lees verder

 

Goochelen met deuren en kansen

Het antwoord van Material Girl aan Jean Paul Van Bendegem: het drie-deuren-probleem uitgelegd voor niet-wiskundigen. Ik blog regelmatig over kansrekening. Toch heb ik nog niet geschreven over het drie-deuren-probleem - ook bekend als het probleem van Monty Hall. Bij de paradox van de Schone Slaapster kwamen de drie deuren wel zijdelings ter sprake, maar daar bleef het bij. Tot nu althans. Naar aanleiding van een blogbericht van Jean Paul Van Bendegem - over de vraag hoe we de oplossing voor ... lees verder

 

Monty Hall: nog één keer

Jean Paul Van Bendegem Wetenschapscommunicatie draait vaak om beelden, metaforen, vergelijkingen, …, anders gezegd, het staat veel dichter bij kunst dan bij de “droge” wetenschap zelf die, dat beweert men althans, meedeelt hoe de zaak feitelijk in elkaar steekt en het daarbij laat. Die kunst wordt vaak, heel vaak, gruwelijk onderschat in mijn ervaring. Een goed voorbeeld vinden, een geslaagde metafoor, de aandacht trekken op dat ene detail dat de aha-erlebnis uitlokt, het is vaak een kwestie van lang zoeken. ... lees verder

 

I am a rock (Lithops karasmontana)

De wandelende tak en de kameleon zijn uitzonderlijk goed uitgerust om hun omgeving te imiteren. Ongezien gaan zij op in het groene decor van de jungle. Maar hoe zit dat met het groene decor zelf? Een plant kan niet wegrennen en zou dus juist moeten profiteren van camouflage om planteneters om de tuin te leiden. Maar: de meeste planten vallen juist op – zij dragen vaak opzichtige bloemen, ruiken verleidelijk of hebben een imposant bladerdak. Waarom probeert een plant eigenlijk ... lees verder

 

Tegen de stroom in: onderzoek naar flashfloods in Oeganda

Enorme hoeveelheden snelstromend water en grote volumes puin, rotsblokken en boomstammen. Dit waren de ingrediënten die de overstromingen van de Nyamwamba rivier in het Rwenzori gebied (Oeganda) op 1 mei 2013 en 8 mei 2014 zo destructief maakten. Maar liefst veertien personen lieten het leven, honderden gezinnen verloren het dak boven hun hoofd en de vitale infrastructuur  zoals wegen, bruggen, elektriciteits- en waterleidingen en een lokaal ziekenhuis werd zwaar beschadigd. De beelden die we ter plekke namen, tonen dan ook ... lees verder

 

Fotoreportage: vulkanologen op missie

Belgische vulkanologen aanschouwen een verandering in eruptieve activiteit van de vulkaan Nyamulagira , Oost-Democratische Republiek Congo. Benoît Smets gunt ons een blik op een vulkanisch schouwspel. Sporadisch vanaf April 2014, en meer systematisch sinds 22 Juni 2014, werd een rode gloed zichtbaar aan de top van Nyamulagira, de meest westelijke vulkaan in de Virunga Vulkanische Provincie. Op 1 en 5 Juli 2014 ondernam ik samen met een team van vulkanologen, waaronder François Kervyn van het Koninklijk Museum voor Centraal-Africa in ... lees verder

 

Dagboek van een farmacoloog..

De leden van de Jonge Academie houden beurtelings een dagboek bij. Elk van hen belicht een ander aspect van het leven van een wetenschapper: het schrijven aan een tekst, peer-review, onderwijs, veldwerk, archiefwerk, enz. Maar behalve wetenschapper, onderzoeker en professor,  zijn de leden van de Jonge Academie ook vriend, collega, moeder, vader, enz. In de dagboeken leest u hoe het leven van een wetenschapper er ècht uitziet. We plukten het dagboek van VUB-onderzoeker Mathieu Vinken even van hun website. This ... lees verder

 

Eindelijk een film over Alan Turing

  Ik woon in Oostende, en, wel, in Oostende staat er in het provinciedomein in de duinen van Raversijde - in een van die bunkers aan zee dus - een kopie van het toestel dat u hier links kunt zien. De nazi’s codeerden er hun berichten mee vooraleer die door te zenden naar hun U-boten. De code was een waar mysterie voor de geallieerden, voor “ons” dus, tot wanneer iemand ze kraakte: de Engelse wiskundige Alan Turing, geboren in 1912. ... lees verder

 

De bestraffing van Hitler zijn bunkerbouwers

De bestraffing van Hitler zijn bunkerbouwers : Analyse van het profiel en de bestraffing van bunkerbouwers in Vlaanderen na de Tweede Wereldoorlog   Hoewel de Tweede Wereldoorlog vandaag bijna zeventig jaar achter ons ligt, blijven de collaboratie en de bestraffing van collaborateurs gevoelige onderwerpen in Vlaanderen. In de reconstructie van de feiten worden waarheid en mythe vaak feilloos met elkaar vermengd, waardoor vaak ongenuanceerde opvattingen ontstaan die weinig te zien hebben met de werkelijkheid. Een analyse en een gedetailleerde documentatie ... lees verder

 

Back to the Future – anno 2015

Begin vorig jaar zag ik in de cinema de sciencefictionfilm Her, een atypische Hollywood-prent met een bijzonder fascinerend uitgangspunt: een man, gespeeld door Joaquin Phoenix, gaat een romantische relatie aan met het besturingssysteem van zijn computer. Geen Windows of Android welteverstaan, maar een intelligent systeem dat emoties begrijpt en vertoont, dat Samantha heet en spreekt met de stem van Scarlett Johansson. Een man zou voor minder … Her schept een weinig opbeurend toekomstbeeld waarin de mens verknocht is aan technologie ... lees verder

 

Enkel ticketje Canada

In het midden van de negentiende eeuw was Vlaanderen een arme, overbevolkte regio met weinig toekomstperspectieven. Van landbouw viel er nauwelijks te leven, de huisnijverheid was in elkaar gestort en in de steden krioelde het van mensen die tevergeefs werk zochten in de textielindustrie. Wie kon en durfde, vertrok – naar Frankrijk, naar de Verenigde Staten, of naar elders. Maar ook emigreren kostte geld, geld dat de meerderheid van de bevolking niet had. Sommigen, zoals de West-Vlaamse Leon Cool in ... lees verder