RECENTE POSTS RSS

 

De letterdiefte van Victor Driessens

Op 5 april 1885 meldde het liberale Antwerpse blad De kleine Gazet: ‘De vertooning van verleden Woensdag in onzen schouwburg hem voor dit treffend tooneel geestdriftig toe. Maar, helaas! Driessens verscheen niet weer…’ Onder het artikel staat ... lees verder

 

Van Stockholm naar Sevilla op één liter brandstof

Met een nerveus verlangen stap ik de pits binnen. Zo meteen kruip ik achter het stuur van een racewagen die met amper één soeplepel benzine kan worden volgetankt. Racewagen is eigenlijk een verkeerde term, want dit tuig is ontwikkeld met slechts één doel voor ogen: niet de snelste maar de zuinigste op de baan zijn. Elk jaar bekampen studententeams elkaar op dit vlak tijdens de Shell Eco Marathon. Het wedstrijddoel is om met zelf ontwikkelde voertuigen een zo groot mogelijke ... lees verder

 

Geschiedenis voor de rechter

Paul Fredericq nam in zijn dagboek geen blad voor de mond. ‘Welke hatelijke gekke smeerlap is die Van Even!’ schreef hij op 23 oktober 1900. Edward Van Even, sinds 1853 aan het werk in het stadsarchief van Leuven, had immers een proces aangespannen tegen een oud-leerling van Fredericq, Herman Vander Linden. De oude archivaris beschuldigde de jonge academicus van plagiaat. Het conflict groeide uit tot een symbolische strijd tussen een oude autodidact en een nieuwe generatie van professoren en hun ... lees verder

 

Oerend hard (Morus alba)

Wereldrecordhouder hardlopen Usain Bolt rent de 100 meter onder de 10 seconden. Dat is niets vergeleken met een hazewindhond die 100 meter aflegt in 6 seconden, of een jachtluipaard dat er maar 3,5 seconde over zou doen. Dat is snel. Heel snel. Maar: er is een plant die met stam en blad boven de snelste dieren uitsteekt. Deze week in Plantaardigheden: de witte moerbei (Morus alba). De moerbeiboom groeit voornamelijk in Oost-Azië en dient vaak als voeding voor zijderupsen (Bombyx ... lees verder

 

Protoplanetaire schijf in de amateurtelescoop

Wie kent niet de Orionnevel? Elke amateurastronoom zal zijn of haar kijker ooit op het gebied gericht hebben. In maanloze nachten en met een niet al te kleine kijker raak je niet uitgekeken op het prachtige centrum van de nevel waarin de vier trapeziumsterren het mikpunt zijn. Hoe groter de kijker, hoe beter we de slierten gas en donker stof in de nevel kunnen zien. Wat maar weinigen weten is dat met amateurapparatuur in de nevel heuse protoplanetaire schijven waarneembaar zijn. Het ... lees verder

 

Wanneer omslagelementen voorbij hun omslagpunt gaan

 De West-Antarctische ijskap voorbij het point of no return.   Vorige week in het nieuws – nee, (nog) niet in de Belgische kranten in het journaal, maar wel bvb. in de gerenommeerde Britse krant The Guardian: het point of no return voor de West-Antarctische ijskap (WAIS) is bereikt. Twee recente studies (Joughin et al, 2014, en Rignot et al, 2014) tonen aan dat o.a. de gletsjers Thwaites en Pine Island (Fig. 1) op WAIS steeds sneller afsmelten en dat dit ... lees verder

 

Duivels getal in de kubus van de Brusselse Albertina

Regen in Parijs, druppels in Brussel. Het Louvre van Parijs heeft een glazen piramide, de Albertina-bibliotheek van Brussel een glazen kubus. De piramides van het Louvre hebben samen 666 zijvlakken, het getal van de duivel; de kubus van de Albertina heeft 216= 6.6.6 vensters, het getal gevurah. Een ‘mythe errant’ stelt dat de voormalige Franse president Mitterand in de piramides voor het Louvre het getal 666 had laten verbergen (zie mijn boek ‘België + wiskunde’). Het vergt wat spitstechnologisch rekenwerk, ... lees verder

 

Leren met je lichaam

Na vier jaar is mijn promotietraject bijna ten einde. Alle resultaten zijn binnen, al het onderzoek is opgeschreven, de koek is bijna op. Tijd om de balans op te maken. Wat heeft vier jaar aan onderzoek zoal opgeleverd? Na-apen Zou het niet mooi zijn als je altijd een hulpmiddel bij je hebt om beter te kunnen leren? Dat kan, je lichaam kan je namelijk helpen bij het leren van nieuwe informatie. Vooral het gebruik van gebaren lijkt hierbij te helpen. ... lees verder

 

De Flaktorens in Berlijn: Hitlers paradepaardjes

Berlijn 1944. Vanuit de verte is het gebulder van honderden Amerikaanse bommenwerpers hoorbaar. Het geluid van een nakende geallieerde luchtaanval werpt een schaduw van nervositeit over de stad. Van op een 40 meter hoge Flaktoren maken 8 mannen zich in allerijl klaar voor wanneer de hel losbarst. Zij bedienen één van de vier 128mm FlaK 40 luchtafweerkanonnen. Tientallen andere soldaten op de toren tellen, van achter hun lichter afweergeschut, de luttele seconden af. Enkele ogenblikken later weerklinkt het oorverdovende gedonder ... lees verder

 

Candelabrum (Ficus benghalensis)

Een bladerdak in de lucht houden, vereist een enorme kracht. Planten zetten niet alleen speciaal materiaal in om dit gewicht omhoog te houden. Ook gebruiken zij hiervoor uiteenlopende bouwkundige principes. Bij bomen is het bekendste staaltje architectuur de centrale pilaar: verreweg de meeste bomen houden hun bladerkroon in de lucht op één stam. Maar niet allemaal. Deze week in Plantaardigheden: de boom met de meest lommerrijke bladerkroon – de banyanboom (Ficus benghalensis). Tugley Wood In het uiterste oosten van India, ... lees verder

 

Een roadtrip in oorlogstijd

Gastblog door Karel Strobbe. Geen van ons had het al  gedaan: een reis maken om een geschiedenisboek te schrijven. Bij eerdere schrijfopdrachten hadden onze verplaatsingen zich beperkt tot archief- en bibliotheekbezoeken en autoritten naar getuigen, steeds in België. Maar sommige onderwerpen smeken om een meer ruimtelijke methode van historisch onderzoek. Het verhaal van de rekruteringsreserve van het Belgische leger, aan het begin van de Tweede Wereldoorlog, is er zo een. Met dagboeken en memoires als voornaamste bronnenmateriaal, die van hun ... lees verder

 

Als je de pijn van een ander voelt

Stel je voor dat je samen met je partner het eten klaarmaakt. Plots zie je dat je partner zich per ongeluk snijdt met het keukenmes. Een oncomfortabel gevoel steekt de kop op als je zijn/haar bebloede hand ziet. Bij sommige mensen gaat deze korte emotionele ‘stressreactie’ ook gepaard met het effectief voelen van de fysieke pijn van de ander. Huh, kan dit? Ja…, in de literatuur wordt dit ‘plaatsvervangende pijn’ genoemd. Plaatsvervangende pijn meten: een pijnlijke opdracht Om plaatsvervangende pijn ... lees verder

 

Ruimtevaartfossiel aan de hemel

Stel je voor dat je de resten van een raketlancering van 50 jaar geleden kunt zien, als een fossiel van ruimtevaartgeschiedenis in een baan om de aarde. Dat is wat de volgende foto's representeren. Ik was geïntrigeerd door het feit dat de techniek om een object als dit te fotograferen nog niet beschikbaar was ten tijde van de lancering. Afgezien tenminste van tijdopnamen met een camera met standaardlens waarbij het object als een lange streep tussen de sterren vastgelegd kon ... lees verder

 

Injection!

‘5…4…3…2…1 pull-up!’ De airbus 310 gaat met volle kracht omhoog en we worden tegen de vloer van het vliegtuig gedrukt. Terwijl we onze spieren opspannen om het bloed in ons hoofd te houden, roept de piloot de hoek om die het vliegtuig maakt: ’30…40…injection!’ De 20 seconden gewichtloosheid gaan nu in – een gevoel dat zich moeilijk laat beschrijven, maar wie 6.000 euro te veel heeft, kan het zelf ervaren, want Novespace organiseert ook commerciële paraboolvluchten. Voor je het weet, ... lees verder

 

Opgebrande wetenschap

In het mei-nummer van Eos staat onderstaande column over het verband tussen wetenschapsfinanciering en slodderwetenschap. Op 25 maart nam ik deel aan een debatavond over wetenschappelijke integriteit "De wetenschap(per) liegt niet" op de KU Leuven campus in Heverlee, vandaar de inspiratie voor dit stukje. De grote brand in de bibliotheek van Alexandrië behoort tot ons mythische geheugen. We kunnen speculeren over welke schatten aan kennis daar in de vlammen zijn opgegaan. In werkelijkheid ging het wellicht over meerdere branden en ... lees verder