RECENTE POSTS RSS

 

Denk eens na over je gedachten

Soms heb je van die momenten dat je je opeens bewust wordt van foute beslissingen die je nam of van situaties waarin je ondoordacht te werk ging. Overbodig te zeggen dat je jezelf dan een beetje dom vindt. Had je maar beter nagedacht, had je überhaupt maar nagedacht. Het inzicht in onze gedachten wordt ‘metacognitie’ genoemd. Metacognitie is een soort rechtbank in ons hoofd, die een vonnis velt over de gedegenheid van de beelden die we maken in ons hoofd, ... lees verder

 

Bedienden van het geschiedbedrijf

Niet iedere historicus zal het toegeven, maar werken in het archief is repetitief, saai en zwaar. Eindeloze reeksen bronnen blijven zich maar aandienen om te worden bestudeerd, geëxcerpeerd en gekopieerd. De Nederlandse historicus (en politicus) Guillaume Groen van Prinsterer (1801-1876) was eerlijk: ‘het overschrijven is een somtijds bijna ondragelijke last’, noteerde hij na een archiefreis in Frankrijk en Duitsland. In Besançon had hij voor het kopiëren wel de hulp gekregen van twee mannen, maar veel leverde dat niet op. Zij ... lees verder

 

Kikkerbil

  Een aantal Franse koks, onder wie sterrenchef Alain Ducasse, wil ortolaan weer op de menukaart zetten. De consumptie van dit bedreigde zangvogeltje is sinds 1999 in Frankrijk verboden. Ortolaan wordt op een bijzondere manier klaargemaakt en opgegeten. De in het wild gevangen vogels worden eerst in een donkere kooi vetgemest – de ortolaan eet enkel ‘s nachts. Als ze vet genoeg zijn, worden ze levend verdronken in Armagnac en vervolgens in een hete oven geroosterd. Ortolaan wordt in één ... lees verder

 

De wiskunde achter nieuwjaarskussen

Volgens de blog van Ann Beckers nemen in Nederlandse bedrijven 13% van de werknemers verlof in de eerste week van januari om te ontsnappen aan de Nieuwjaarskussen van hun collega’s. Belgen hebben dan misschien een kleinere hekel aan collegiaal gesmak, maar ongetwijfeld is de werkvloer in de maand januari ook voor vele landgenoten een hindernissenparcours waar kwalijk ruikende muilen moeten ontweken worden, evenals gretige, grijpgrage armen, meestal omgeven door een toxische parfumwolk. Nochtans kan je overal lezen dat tijdens het ... lees verder

 

Mickey Mouse in de maak?

Wat gebeurt er als je menselijke hersencellen in een dierenbrein injecteert? De vraag lijkt weggelopen uit een oude sciencefictionprent. Of, recenter, Rise of the Planet of the Apes, waarin wetenschappers in hun zoektocht naar een geneesmiddel voor Alzheimer apen intelligenter maken, tot die in opstand komen en zich tegen de mensen keren. Dezelfde vraag lijkt tevens de insteek van een artikel dat onlangs in het toonaangevende vaktijdschrift Journal of Neuroscience verscheen. Een team wetenschappers slaagde er namelijk in om muizen te kweken wiens hersenen deels ... lees verder

 

Is de baas agressief of sociaal?

Het is adembenemend hoeveel elementen uit ons sociaal gedrag terug te vinden zijn bij andere sociale soorten, van vogels tot zoogdieren. Ik heb dit uitvoerig kunnen illustreren en analyseren in mijn boek De club van ik (2013, Lannoo). En de stroom aan voorbeelden blijft aanzwellen door recent onderzoek. Onlangs kwam aan het licht dat dominante mensen vaak – maar niet altijd – veel socialer zijn dan we geneigd zijn te denken. Uw baas is misschien niet die agressieve kerel die ... lees verder

 

Jagen op oneindig

Recept voor een kunstwerk: Neem een zeer smalle strook papier en schrijf op de voorkant in één regel een lange wiskundige formule met limieten, sommen en integralen erin. Als je aan het einde van de strook gekomen bent, draai dan de strook om, zodanig dat de tekst op de achterkant nu ondersteboven staat, en ga verder met schrijven tot aan het einde van die regel. Plak de smalle uiteinden van de strook papier zodanig aan elkaar dat de bovenkant van ... lees verder

 

Met welke hersengebieden spreken we?

De hersenen zijn het meest complexe orgaan van het menselijk lichaam. Dankzij onze hersenen kunnen we dan ook denken, voelen, spreken … Maar welke hersengebieden nu precies van belang zijn voor het begrijpen en produceren van taal is een moeilijke vraag, die vele onderzoekers al jaren bezighoudt. VUB-onderzoekster Elke De Witte leidt ons rond in de wereld van de neurolinguïstiek. Hoe het allemaal begon: Tan Tan Lang geleden ontdekte de Franse arts Paul Pierre Broca (1824-1880) het zogenaamde ‘spraakcentrum’ in ... lees verder

 

Hoe je ‘betere wederhelft’ mee je loopbaansucces bepaalt

'In goede en in kwade dagen, in armoede en in rijkdom…' Met deze gelofte beloven mensen trouw te blijven aan mekaar. Recent onderzoek toont nu ook aan dat die rijkdom of armoede voor een stuk mee bepaald wordt door de persoonlijkheid van je (toekomstige) echtgenoot of echtgenote. Tal van wetenschappelijke studies hebben ondertussen op overtuigende wijze aangetoond dat je eigen persoonlijkheid een belangrijke rol speelt in het professionele succes dat je kan bereiken. Of we het nu willen of niet, ... lees verder

 

“She’s sexy, but I never said she was easy”

Zoals ik eerder al schreef is de mensheid voor het eerst ooit geland op een komeet (“Ik ben geland, mijn nieuwe adres is: 67P!”). Toch domineerde niet uitsluitend het wetenschappelijke nieuws de krantenkoppen, ook over de t-shirt die Dr. Matt Taylor die dag droeg, vloeide heel wat inkt. Niet zozeer het feit dat het een excentrieke keuze was (verbazingwekkend wanneer je weet dat je voor de wereldpers op tv verschijnt), maar wel dat zijn kledingstuk bedekt was met afbeeldingen van ... lees verder

 

It’s Ours!

Op woensdag 12 november kwam dan eindelijk het hoogtepunt van de Rosetta-missie van de European Space Agency, ESA. Maandenlang heb ik die missie gevolgd en in vele lezingen heb ik er naar verwezen. Het was een spannende dag, zenuwslopend voor ‘mission controle’ in het vluchtleidingscentrum in het Duitse Darmstad. Via een live link was het mogelijk de landing, op 500 miljoen kilometer van de aarde, rechtstreeks te volgen. Vanaf half vijf zat ik aan mij PC gekluisterd en leefde mee ... lees verder

 

Ik ben geland! Mijn nieuwe adres is: 67P!

Wie de laatste dagen een krant heeft geopend, weet het waarschijnlijk al: we zijn geland op een komeet. En we, dat is de mensheid, of toch de Europeanen, want Rosetta's lander Philae werd gebouwd en in 2004 (!) gelanceerd. Tien jaar onderweg om te reizen naar een komeet, waar is dat eigenlijk goed voor?   Wat een komeet precies is, daarover had ik het al eens eerder ("Als de hemel op ons hoofd valt"). Bij het ontstaan van de zon bevond zich ... lees verder

 

Sterren die nooit ondergaan

  Onlangs was ik in Tenerife om de plechtige opening van de Hertzsprung SONG telescoop bij te wonen. SONG is de afkorting voor Stellar Oscillations Network Group, een netwerk van telescopen dus. Dat moet er voor zorgen dat niet de zon nooit meer ondergaat, maar wel de sterren. De bedoeling is immers dat er verschillende telescopen op strategische plaatsen rondom de wereld worden opgesteld die dan samen als netwerk functioneren. Wanneer het dageraad op de ene locatie aanbreekt, neemt de volgende telescoop ... lees verder

 

Autisme, duidelijk voor de psychiater, niet voor de neuroloog

In de media lazen we vorige week koppen zoals “Autistisch brein wijkt dan toch niet af van een ander”. De indirect aanleiding was een artikel in het vaktijdschrift Cerebral Cortex dat de anatomische hersenscans van een zeer grote groep gewone kinderen vergeleek met de scans van een zeer grote groep kinderen met een autisme spectrum stoornis, kortweg ASS. De studie vond verrassend weinig verschillen. Psychiaters en psychologen kunnen betrouwbaar de diagnose ASS stellen op basis van hun observaties en psychometrische ... lees verder

 

Tweetaligheid verbetert werkgeheugen immigrantenkinderen

Elma Blom van de Universiteit Utrecht doet onderzoek naar tweetaligheid bij Turks-Nederlandse immigrantenkinderen en ontdekte dat tweetaligheid bepaalde negatieve effecten van een lage sociaal-economische status tegen kan gaan. Aan het onderzoek deden een groep eentalige kinderen met hoogopgeleide ouders mee en een groep tweetalige kinderen met laagopgeleide ouders. Kinderen met laagopgeleide ouders groeien over het algemeen op in een minder stimulerende omgeving dan kinderen met hoogopgeleide ouders. Ze worden gemiddeld genomen minder voorgelezen, sporten minder en kijken meer tv. Kinderen ... lees verder