De lessen uit Disney-Pixar’s Binnenstebuiten

25 februari 2016 door Opgroeien in Adolescentie, Ontwikkeling, Varia

DOOR ANNETTE SPITHOVEN - Afgelopen zomer ging ik samen met mijn vriendinnen van de opleiding psychologie naar de film “Inside Out” (Binnenstebuiten). De film maakte al onze (hoge) verwachtingen meer dan waar. Daarom wil ik in deze blog beschrijven waarom Inside Out een film is die je gezien moet hebben.

Inside Out gaat over de elfjarige Riley die plots moet verhuizen. Opeens moet ze met alles overnieuw beginnen; wennen aan een nieuw huis, naar een nieuwe school, nieuwe vrienden maken etc. Dit verhaal wordt verteld vanuit haar emoties Joy (Plezier), Sadness (Verdriet), Anger (Woede), Fear (Angst), en Disgust (Afkeer). Met name Joy en Sadness maken een reis om nooit te vergeten en die hen nader tot elkaar brengt. Wat de film zo geweldig maakt is dat je er verschillende dingen uit kunt leren.

Enerzijds gaat de film over onze emotionele en cognitieve ontwikkeling. In overleg met de bekende wetenschappers Paul Ekman en Dacher Keltner is het Disney-Pixar gelukt om op simpele maar accurate manier te laten zien hoe emoties zich ontwikkelen. Namelijk dat we geboren worden met een beperkt aantal basisemoties, zoals blijheid en verdriet, en dat we naarmate we ouder worden meer en complexere emoties ervaren, zoals schaamte. Ook geeft de film een goed beeld van het model dat momenteel in de psychologie wordt gebruikt om het functioneren van het korte- en langetermijngeheugen te beschrijven. Dat emoties en het geheugen zo simpel maar toch accuraat worden weergegeven maakt de film perfect om deze moeilijke concepten uit te leggen aan kinderen. Maar dat is niet het enige wat in mijn ogen de film zo goed maakt.

Van Disney-Pixar's Inside OutDe film gaat namelijk ook over de relatie die wij hebben met onze emoties, en dan met name plezier en verdriet. In de film is Joy vrij dominant aanwezig. Zij wil dat Riley constant plezier heeft en blij is. Om dit voor elkaar te krijgen beperkt ze de bewegingsruimte van Sadness. Naar mate de film vordert wordt steeds duidelijker dat alle emoties een functie hebben en dus belangrijk zijn. Joy moet dus leren samenwerken met de andere emoties.

Hiermee geeft Dinsey-Pixar een dikke knipoog naar de huidige geluksmaatschappij. We willen allemaal blij en gelukkig zijn, waardoor het nastreven ervan het allerbelangrijkste is geworden. Sommige (zoals Dirk de Wachter) noemen het zelfs een obsessie. Als je je verdrietig of ongelukkig voelt wordt er al snel geconcludeerd dat er dus wel iets mis met je is. Deze film laat echter zien dat het helemaal niet erg is om af en toe verdrietig of ongelukkig te zijn en dit te tonen! Misschien is het dus tijd om onze negatieve emoties meer ruimte te geven.

Waar de verhaallijn van Joy en Sadness over de balans tussen plezier en verdriet gaat, kunnen we van Riley’s verhaallijn iets heel anders leren. Op het moment dat Joy en Sadness uit Riley’s gevoel verdwijnen blijven alleen Anger, Fear en Digust over. Wat we dan zien in de film is vrij herkenbaar voor mensen die depressief zijn. Ze zijn boos maar tegelijkertijd ook bang, alles is stom, je hebt nergens zin in en je duwt mensen bij je vandaan. Hiermee geeft Disney-Pixar op een ongecompliceerde manier weer wat depressieve mensen ervaren, iets dat vaak moeilijk in woorden aan andere mensen uit te leggen is. Wat ze ook uitleggen in de film is hoe herinneringen ‘gekleurd’ worden door emoties. In het geval van depressie worden herinneringen gekleurd door negatieve emoties. Dit betekent dat ambigue of meerduidige situaties als negatief worden onthouden en dat in zijn algemeenheid negatieve herinneringen makkelijker worden herinnerd. In de psychologie wordt dat ook wel een ‘geheugen bias’ genoemd.

Ik denk dat dit alles Inside Out letterlijk tot een film voor alle leeftijden maakt, met verschillende levenslessen voor de verschillende leeftijden.

Annette Spithoven

Annette Spithoven is doctoraatstudent verbonden aan de onderzoeksgroepen SOKA (Schoolpsychologie en Ontwikkeling van Kind en Adolescent). Haar doctoraat focust op eenzaamheid bij kinderen en jongeren. Meer specifiek onderzoekt ze hoe genen en omgeving (gedrag van ouders en leeftijdsgenoten) eenzaamheid beïnvloeden.

 

Een reactie geven